Της Μαυροθάλασσας

Κάθε εκπομπή που σέβεται τον εαυτό της οφείλει να αποδεικνύει την αλήθεια της κι όλα όσα πρεσβεύει. Μία εκπομπή δεν μπορεί να είναι μακριά από τα πιστεύω εκείνου που την δημιουργεί και τη μεταδίδει μέσω ραδιοκυμάτων σ’ ολόκληρο τον κόσμο! Έτσι λοιπόν η εκπομπή που μεταδόθηκε στις 18 Μαΐου 2012, μια μέρα πριν από την ημέρα Μνήμης της γενοκτονίας του Ποντιακού ελληνισμού, δεν είχε άλλο δρόμο. Παρά μόνο το μονόδρομο, όπου το βλέμμα οδηγεί στην αλησμόνητη πατρίδα του Πόντου και της Μαύρης Θάλασσας. 

 

 

Είναι άλλωστε γνωστή η ευαισθησία μου για το θέματα της Προσφυγιάς και μέσα από το καλλιτεχνικό εικαστικό μου έργο, ένα δείγμα του οποίου μπορείτε να παρακολουθήσετε στο παρακάτω βίντεο.

Η ραδιοφωνική εκπομπή «παραμυθοποιήματα δια χειρός σοφίας» της Σοφίας Αμπερίδου, μετέδωσε την Παρασκευή 18.5.2012 την ξενάγηση του ιστορικού- καθηγητή Κ.Φωτιάδη στην πολυθεματική έκθεση «Πόντος - Δικαίωμα στη Μνήμη» στο στρατόπεδο Παύλου Μελά στην Θεσσαλονίκη. Ο ερευνητής μας ξενάγησε στην έκθεση και μίλησε για την ιστορία του Πόντου, το θέμα της Γενοκτονίας των Ποντίων αλλά και για το Ποντιακό Ζήτημα. Το φωτογραφικό υλικό στο βίντεο είναι από την έκθεση, με ντοκουμέντα, φωτογραφίες και εικαστικά έργα. 

 

Στο τελευταίο ημίωρο της εκπομπής, συνομιλήσαμε με τον δημοσιογράφο της δημόσιας τηλεόρασης της ΕΤ3 και Γεν. Γραμματέα της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος Γιώργο Γεωργιάδη, για την Εκδήλωση Μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων, που πραγματοποιήθηκε 19 Μαΐου 2012 στην πλατεία Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη. Η συζήτηση επεκτάθηκε και στην απαγόρευση του Δημάρχου Θεσσαλονίκης κ. Γ. Μπουτάρη, να μην επιτρέψει την πραγματοποίηση της εκδήλωσης... άλλες όμως οι βουλές κι ο αγώνας των προσφύγων...!!!

Δείτε στιγμιότυπα από την μεγαλειώδη, ειρηνική και γεμάτη συγκίνηση εκδήλωση μνήμης της γενοκτονίας των Ποντίων, που πραγματοποίησε η ΠΟΕ, 19.5.2012 στη Θεσσαλονίκη. Στο μνημείο της Γενοκτονίας έναντι της εκκλησιάς της Αγ.Σοφίας μετά την επιμνημόσυνη δέηση ο τραγουδιστής Αχιλλέας Βασιλειάδης, αλλά και το παραβρισκόμενο πλήθος είπαν όλοι μαζί, το μοιρολόι της Μαυροθάλασσας. 

 

 Για αρχειακούς λόγους αλλά κυρίως διότι πρόκειται για έναν λόγο εξαιρετικό σε ότι αφορά την αντιμετώπιση του θέματος της γενοκτονίας, στη σελίδα, περιλαμβάνω και την ομιλία που μεταδόθηκε στην αντίστοιχη σκδήλωσηη στην πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Ν.Λυγερός «Είναι καλό να συγκεντρωνόμαστε εδώ, αλλά δεν επαρκεί.. Πρέπει να αλλάξουν τα πράγματα και να μπούμε σε μία στρατηγική. Η γενοκτονία των Ποντίων δεν έγινε μεμονωμένη υπήρχαν και Αρμένιοι και Ασύριοι! Έχει σημασία να συνειδητοποιήσουμε όλοι ότι η γενοκτονία των ποντίων, εντάσσεται σε μία τριάδα γενοκτονιών…» ΝΑΙ! Γιατί έτσι μιλούν οι Ποιητές!!! Ακούστε τον, Διαβάστε τον!

Ακόμη κι αν δεν έρθει κανείς στις συγκεντρώσεις οι νεκροί θα είναι εδώ…

 http://www.youtube.com/watch?v=EimWiqVv0Uw&feature=share 

 Ν.Λυγερός - 19 Μαΐου, ημέρα εθνικής μνήμης, Αθήνα 2012

 Στον Άγνωστο Στρατιώτη
ήρθαν οι μαύρες φορεσιές
όχι για κάποιο μοιρολόι
αλλά για να δείξουν
στην άγρια βαρβαρότητα
ότι δεν ξέχασαν τίποτα
διότι έχουν μαζί τους
τα θύματα της γενοκτονίας
ακόμα και απαγορευμένοι
από το καθεστώς της λήθης,
κι εσύ με τη μοναξιά σου
είδες το δικό σου λαό
να υπόσχεται δυνατά
ότι δεν θα ξεχάσει
ούτε τους αγνώστους
ούτε τους Δίκαιους.

Ν. Λυγερός

 

Εκτός πραγματικότητας;!

Στην Ελλάδα του σήμερα τα λόγια περίσσεψαν και τα έργα στέρεψαν. Οι καταιγίδες τις άνοιξης μας επισκέπτονται με τη γνωστή τους συνήθεια, κάθε Μάη στη Σαλονίκη κι αν τύχει να ‘σαι στο δρόμο ψάχνεις να κρυφτείς απ’ το κακό. Πέντε μέρες μετά τις εκλογές σ’ ένα τοπίο θολό, οι πολιτικοί τραμπαλίζονται και κάποιοι νεοφερμένοι σηκώνουν το χέρι και φωνάζουν εγέρθηΤοΥ... χαχαα.. Για γέλια και για κλάματα είμαστε σε λέω.. Απόγευμα Πέμπτης η μπόρα μπήκε από τα ορθάνοιχτα παράθυρα και με βρήκαν ζωηρές ψιχάλες. Βρίσκομαι στο λεωφορείο με κατεύθυνση το σχολείο της Τούμπας όπου συναντώ τους μαθητές μου. Δίπλα μου στο κάθισμα μια γυναίκα ευτραφής σχολιάζει, «τι καιρός είναι  αυτός, το πρωί καλοκαίρι και τ’ απόγευμα χειμώνας» δεν θα βγάλω βόλτα το παιδάκι σήμερα.. 

 

Είμαστε σ’ ένα παλιό μπλε λεωφορείο που αγκομαχεί και βουίζει κάνοντας τρομερό θόρυβο, σαν τρακτέρ! Αναρωτιέσαι αν θα φτάσεις στον προορισμό σου. Κάθε φορά που έχει αγώνα ο ΠΑΟΚ, επιστρατεύουν παλιά λεωφορεία  μην τυχόν και καταστρέψουν τα καινούργια οι οπαδοί της ομάδας, μού λέει, σχεδόν φωναχτά η γυναίκα και συνεχίζει.. Είναι κι ο γιος μου οργανωμένος, μάλιστα, ξέρεις μου έφερε και τη σημαία της ομάδας και την έραψα καλλιτεχνικά, κέντησα επάνω στο πανό και το κρατάνε στο γήπεδο. Άφωνη εγώ δεν μιλάω και την κοιτάζω.. και το παιδάκι που πάω τώρα να φυλάξω, συνεχίζει, κι αυτό παοκ είναι.. δυόμιση  χρονών και ξέρει όλους τους παίκτες. Το θέμα όμως είναι τι θα γίνει με την πολιτική κατάσταση, ο γιός μου  τριάντα ένα ετών και άνεργος. Δούλευε σε γνωστή εταιρία αθλητικών ειδών κι έχει έξι μήνες που τον απέλυσαν μαζί με άλλους πέντε εργάτες. Η γυναίκα συνέχισε το παραμιλητό της κι εγώ ετοιμάστηκα να κατεβώ. «Να προσέχεις» μου είπε, «οι μέρες είναι πονηρές». Σας έχω ξαναπεί πως στο λεωφορείο οι άνθρωποι συχνά μοιάζουν λες και είναι σε οικογενειακή εκδρομή, δεν ξέρω ακόμη βέβαια το λόγο, ίσως ένας Φρόιντ να το ερμήνευε σωστά! Να ερμήνευε πως οι άνθρωποι ανοίγουν την καρδιά τους και λένε τα προβλήματα τους σε κάποιον άγνωστο..  Ένα δείγμα της ζωής στην πόλη είναι κι αυτό σε καθημερινή βάση. 

 

Καλοί μου άνθρωποι, έχει περάσει καιρός που η Ελλάδα ήταν ένα καράβι ολοστόλιστο και ταξίδευε στα γαλανά νερά του Αιγαίου. Σήμερα μοιάζει ακυβέρνητο κι οι καθημερινές μπόρες  του καιρού έρχονται να υπογραμμίσουν τη φρίκη ενός κατακλυσμού που επίκειται. Είτε μεταφράζεται αυτό κυριολεκτικά, είτε μεταφορικά, κάτι σαν κυκλοθυμικό της ζωής δηλαδή και της πολιτικής κατάστασης. Τα social media έχουν γίνει ο κράχτης κάθε πικραμένου, για να γράψει τα παράπονα του και να ρίξει τα «μπινελίκια» του, τις υπερβολές και τη χολή του. Λες και πάντα μόνο οι άλλοι φταίνε. Γιατί σ’ αυτή τη χώρα, τονίζουμε πάντα τα αρνητικά και τα άσχημα;! Μήπως δεν υπάρχουν εν τέλει ομορφιές ;!  

Υπάρχουν ομορφιές κι αυτές αναζητούμε, άλλη μια φορά στην εκπομπή παραμυθοποιήματα. Σήμερα 11 Μαΐου 2012 η εκπομπή  ξεφυλλίζει "Τα ημερολόγια της Μπεατρίς" της Λάιλα Ρασίντ σε μετάφραση του Δημήτρη Μελικέρτη, από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ και συνομιλεί με τη συγγραφέα Λίνα Φυτιλή, για το βιβλίο της "Τώρα είναι αργά" από τις εκδόσεις ΑΠΟΠΕΙΡΑ.

Περισσότερα θα σας γράψω εδώ μετά την εκπομπή.. Συντονιστείτε για ν’ ακούσετε ακόμη περισσότερα κάθε Παρασκευή 4:00μ.μ.- 6:00μ.μ. και συνδεθείτε στους 106.1 fm Θεσσαλονίκης αλλά και μέσα από τη live ακρόαση στο internet http://www.cityinternational.gr/  

 

Λοιπόν… έχουμε και λέμε από τα πεπραγμένα της  εκπομπής!

Στην εκπομπή γνωρίσαμε την Μπεατρίς Κλαρίς ντε Τροπ, την κόρη μιας συγγραφέα παιδικών βιβλίων, που έχει δανείσει το όνομά της στη νεαρή ηρωίδα της μητέρας της, που είναι πλούσια, έξυπνη, επιτυχημένη και διάσημη, και ζει φανταστικές περιπέτειες σε όλο τον κόσμο. Όλα αυτά τα πράγματα δηλαδή που και η πραγματική Μπεατρίς αφηγείται στο ημερολόγιό της, για να το πείσει για το πόσο τέλεια είναι η ζωή της! Ή μήπως δεν είναι;

Μία εξαιρετική σειρά που διδάσκει ότι τα πράγματα που έχουν σημασία στη ζωή είναι τελικά απλά, όπως η αγάπη και η παρουσία των γονιών και η πραγματική φιλία, και όχι η λάμψη, η ομορφιά, ο πλούτος, τα ταξίδια και η διασημότητα.

Ο Δημήτρης Μελικέρτης που έκανε τη μετάφραση, γεννήθηκε το 1988 στην Αθήνα. Αποφοιτώντας από το Ελληνικό Τμήμα Φιλολογίας του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, σπούδασε γραφή στο Πανεπιστήμιο του Warwick. Εργάζεται ως μεταφραστής, ζει και γράφει στο Λονδίνο, όπου σπουδάζει σήμερα το διδακτορικό του στη Δημιουργική Γραφή και Πρακτική με βάση την έρευνα του Royal Holloway University of London. Έχει μεταφράσει στα ελληνικά τα τρία παιδικά της Λαϊλά Ρασίντ  που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Η συγγραφέας των βιβλίων Λάιλα Ρασίντ, ζει στη Βρυξέλλες

Ακούστε εδώ, κείμενα από το ημερολόγιο, που μεταδόθηκαν στην εκπομπή.

Ως εδώ ήταν το μέρος της 1ης ώρας

*  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  *  

 Ακούστε τώρα  το μέρος της 2ης ώρας

·  Η Λίνα Φυτιλή γεννήθηκε στη Λάρισα, ζει στον Αλμυρό Μαγνησίας κι εργάζεται ως εκπαιδευτικός στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση. Το 1997 δημοσιεύτηκε το βιβλίο της οι νύχτες της άχρωμης κιμωλίας από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

·  Τη χρονιά 2003- 2004 εκδόθηκε η εργασία της η Ευέλικτη ζώνη στη Πρωτοβάθμια εκπάιδευση, σε συνεργασία με εκπαιδευτικούς και μαθητές, από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο- Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Γράφει στην ηλεκτρονική εφημερίδα pressgr και στο ηλεκτρονικό περιοδικό Ντουέντε. Το μυθιστόρημά της Τώρα είναι αργά εκδόθηκε τον Δεκέμβρη του 2011 από τις εκδόσεις Απόπειρα.

Η συγγραφέας θα βρίσκεται για την παρουσίαση του βιβλίου της  

στη Θεσσαλονίκη 24 Μαΐου 2012 στο βιβλιοπωλείο Πρωτοπορία. 

Ακούστε εδώ την τηλεφωνική συνομιλία που είχαμε στη διάρκεια της εκπομπής

 

 

 

Της μνήμης μου τα πανιά

Στην τελευταία εκπομπή τ’ Απριλιού, την Παρασκευή 27 του μήνα, έλεγα πως, «Όταν η αγία νοσταλγία  έχει φωλιάσει για τα καλά στο καραβάκι του νου και της καρδιάς, τότε η μνήμη απλώνει  τα πανιά της και ταξιδεύει.»  Όχι απαραίτητα σε παρελθόντες ή ακόμη και  σε μελλοντικούς έρωτες ή αγάπες. Όχι, δεν ήταν αυτό το θέμα της εκπομπής. Υπάρχει κάτι πιο ισχυρό, που εμπεριέχει και το θέμα του έρωτα. Πρόκειται για κάτι που έχει τόση δύναμη και μεγαλοσύνη, που δίχως αυτήν δεν υπάρχει τίποτε άλλο. Την τραγούδησαν σαν έρωτα, σαν μεγάλη αγάπη αλλά και ως γη, χώμα, νερό και της προσέδωσαν πολλά ανθρώπινα  χαρακτηριστικά. Αυτό το κάτι, αυτή η έννοια λέγεται πατρίδα! Που για άλλους είναι η καρδιά κι όλα όσα ζει κανείς στη ζωή του και συχνά αποκαλούνται ως η μόνη περιουσία. Η αλήθεια όμως είναι, πως η πατρίδα έχει σύνορα γεωγραφικά και στην περίπτωση μας πρόκειται για μια χαμένη πατρίδα, την πατρίδα του Πόντου ή αλλιώς το γνωστό Μνήμη μου σε λένε Πόντο.

Ξηρανθήτω ημίν ο λάρυγξ εάν επηλαθόμεθά σου ω Πάτριος Ποντία γη. (Λεωνίδας Ιασωνίδης)  

Να ξεραίνεται η γούλα μ’ αν ανασπάλλω την πατρίδα μ’, τον Πόντον (Κώστας Π. Μαυρόπουλος) 

Να μου στεγνώσει ο λαιμός εάν ξεχάσω, την πατρίδα μου τον Πόντο

Έτσι όταν κάποια τραγούδια σου δείχνουν το δρόμο, εσύ δεν έχεις, παρά ν’ ακολουθήσεις, μέσα από τα μονοπάτια της μνήμης και της νοσταλγίας. Τραγούδια αγαπημένα, με λόγια ποιητικά που περιμένουν ευήκοα αυτιά, για να περάσουν στην καρδιά και την ψυχή, τα μηνύματα τους.
«Κι αν στη ζωή τα πάντα ρει,  ακούω το βήμα των προγόνων μου βαρύ, στης μνήμης μου τ’ αλώνι», παραφράζοντας έτσι τα λόγια από το τραγούδι Αη-Γιώργης του Λουδοβίκου των Ανωγείων.

Αισίως μπήκαμε στην καρδιά της άνοιξης, ήρθε ο μήνας Μάης. Ο Μάης των αγώνων και της μνήμης. Μνήμη - Αγία Νοσταλγία, φιλώ την εικόνα σου και ταξιδεύω στα μέρη του παπού και της γιαγιάς. Μέρη που ακόμη δεν έτυχε να γνωρίσω από κοντά, αλλά συχνά ταξιδεύω ως εκεί, μέσα από τους ήχους του κεμεντζέ, της ποντιακής λύρας όπως λέμε στα Νέα Ελληνικά. Αλλά και μέσα από εικόνες και φωτογραφίες. Ένα τέτοιο ταξίδι κατοικοεδρεύει από τις 29/4 στο Στρατόπεδο Παύλου Μελά, στη Σταυρούπολη Θεσσαλονίκης. Όσοι βρεθήκαμε τη βραδιά των εγκαινίων εκεί, απολαύσαμε ένα όμορφο καλλιτεχνικό πρόγραμμα με τον δεξιοτέχνη Ματθαίο Τσαχουρίδη στη Λύρα, τον Κώστα Τσαχουρίδη στην κιθάρα, την Πέλλα Νικολαΐδου στο ποντιακό τραγούδι και τον Βασίλη Φωτιάδη σε ποντιακά μοιρολόγια. Χαρήκαμε ποντιακούς χορούς από το συγκρότημα «ΕΚΝΕΥΣΙΣ» και φυσικά τον λόγο του διοργανωτή Κ. Φωτιάδη και άλλων καθηγητών Πανεπιστημίου που έριξαν φως και αλήθεια στην ιστορία που αποσιωπάτε από πλήθος κόσμου και κυρίως πολιτικών.

"Πόντος - Δικαίωμα στη Μνήμη" 

Στιγμιότυπα από τη βραδιά των εγκαινίων της πολυθεματικής έκθεσης

Στην έκθεση θα δείτε και το έργο μου "Πάρθεν - Με το βλέμμα του ποιητή Καβάφη"

Το ποντιακό τραγούδι εδώ και χιλιάδες χρόνια, συμβάλλει στη διαμόρφωση της ιστορικής μνήμης και βάζει με τον πιο απλό και όμορφο τρόπο στα χείλη των ανθρώπων την ιδιαίτερη ποντιακή λαλιά, που κρατά τουλάχιστον ακόμη, αλλά το μέλλον της θα είναι αβέβαιο αν δεν παρθούν τα κατάλληλα μέτρα. Εκτός όμως από το τραγούδι υπάρχουν κι άλλες τέχνες που μπορούν να αναδείξουν κάλλιστα την ποντική κουλτούρα και είναι ώρα να στραφεί το βλέμμα προς το θέατρο και τα εικαστικά.

Η έκθεση που παρουσιάζει ο καθηγητής κ.Κωνσταντίνος Φωτιάδης παρόλη την τραγικότητα του ιστορικού ζητήματος, μέσα από το οδοιπορικό αυτό, προβάλλει ανθρωποκεντρικά και αισιόδοξα μηνύματα.  Μέσα από εκατοντάδες αντικείμενα, βιβλία, φωτογραφίες, ευανάγνωστες εικόνες και εικαστικούς πίνακες, παρουσιάζεται η ζωή στον Πόντο και αναδεικνύεται έτσι η τρισχιλιόχρονη ιστορία του ποντιακού λαού. Παράλληλα μέσα από ντοκουμέντα αναδεικνύονται και αποδεικνύονται τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν, εις βάρος όχι μόνο των Ποντίων αλλά και άλλων λαών  και που η Νέα Τάξη πραγμάτων προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποσιωπήσει. "Ενενήντα χρόνια δεν τολμήσαμε να δούμε κατάματα την ιστορία και συνεργήσαμε εγκλωβισμένοι στο πολιτικό κλίμα  των Ελληνοτουρκικών σχέσεων και της ιστορικής παρακμής. Στο λυτρωτικό χώρο του στρατοπέδου Παύλου  Μελά είναι ευλογία που λειτουργεί ετούτη η έκθεση, με τη συγκέντρωση και ερμηνεία τεκμηρίων της δεκαπεντάχρονης έρευνας μου, είπε ξεκινώντας την ομιλία του ο κ.Φωτιάδης. Ενώ, κλείνοντας με τις ευχαριστίες σε  φορείς και ανθρώπους που του στάθηκαν, έδωσε έμφαση  στη σκέψη, ότι η υπερένταση δεν είναι καλός σύμβουλος και πως όσα κατά καιρούς συνέβησαν και πίκραναν τον ίδιο ή ο ίδιος πίκρανε κάποιους, ας γίνουν ψωμί κι αλάτι, ας γίνουν νερό και κρασί. Ο πολιτισμός ανήκει σε όλους."

Το ποντιακό ζήτημα επείγει να το δούμε πολιτικά και όχι κομματικά και να αναδειχθεί ως το πρωτεύων πολιτικό ζήτημα της Ελλάδας για τα επόμενα χρόνια. Τώρα που η χώρα μας έχει χρεοκοπήσει, όχι μόνο στον οικονομικό και πολιτικό τομέα αλλά κυρίως πολιτιστικά και ηθικά, οφείλουμε στους προγόνους και τα παιδιά μας να επαναπροσδιορίσουμε και να φυλάξουμε Θερμοπύλες, κατά πως έγραψε κι ο ποιητής Καβάφης.

«Το χειρότερο που μπορεί να συμβεί στις μέρες μας είναι η γενοκτονία της μνήμης. Έχουμε ηθικό χρέος οι πόντιοι της 3^ης γενιάς να διεκδικήσουμε την αναγνώριση αυτού του στυγερού εγκλήματος, που με καθυστέρηση 70 χρόνων αναγνώρισε επιτέλους η ελληνική βουλή, στις 24 Φλεβάρη  1994.» Ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κ. Φωτιάδης. «Στις μέρες μας επικρατούν οι κομματικές αγκυλώσεις, κι εμείς οφείλουμε να τις ξεπεράσουμε και να τις υπερβούμε. Πρέπει να δράσουμε μακριά από ατομικές και προσωπικές προβολές, ειδάλλως συνεχίζουμε χωρίς όραμα κατώτεροι των περιστάσεων. Η γενοκτονία δεν είναι κληροδότημα κάποιων ατόμων. Δεν ανήκει σε άτομα, είναι υποχρέωση και οφειλή στα 353.000 αθώα θύματα.»

 Η δικαίωση έρχεται με αγώνες ενωμένων ανθρώπων, σ’ ένα κοινό σκοπό! Δεν επιτρέπεται σε μια πόλη που διαθέτει τόσα ραδιόφωνα και τηλεοράσεις να αγνοούν ένα τόσο σημαντικό γεγονός και ν’ απουσιάζουν από τα εγκαίνια όλοι! Ας ελπίσουμε στην πορεία της έκθεσης να δώσουν το παρόν. Η κατάσταση και η διαιώνιση μικροδιαφορών κάνουν κάποιους να χαίρονται..  Μάης μήνας κι  η καρδιά του Πόντου χτυπά στην προσφυγομάννα Σαλονίκη. Ένας μήνας γεμάτος εκδηλώσεις και σεμινάρια με ελεύθερη είσοδο, για όποιον θελήσει  να τα παρακολουθήσει. Αγαπώ την πατρίδα μου ως άνθρωπος και ως καλλιτέχνης. Συντάσσω την σκέψη μου και την καρδιά μου, στον αγώνα για την αναγνώριση της γενοκτονίας, σε όποιον με καλεί πέρα από κόμματα και άλλες ιδεοληψίες.

 Βιβλία, φωτογραφίες, έγγραφα και άλλα ντοκουμέντα εκτίθονται στην πολυθεματική έκθεση, 

όπως και πολλά εικαστικά έργα, γνωστών καλλιτεχνών

Ο καθηγητής κ. Στάθης Πελαγίδης μίλησε για τον συγκεντρωτικό τόμο που έγραψε ο Κ.Φωτιάδης και ανέφερε χαρακτηριστικά πως πρόκειται για την βίβλο της γενοκτονίας.. Είναι η επίσημη βίβλος του Ποντιακού ελληνισμού κι είναι κρίμα που ένα τέτοια σύγγραμμα, μεταφρασμένο ήδη σε έξι γλώσσες, να παραμένει κλεισμένο σε κάποια συρτάρια...!!! Ένα βιβλίο - μαρτυρολόγιο σύμφωνα με τα λόγια του καθηγητή, που βγάζει στο φως στρατιωτικά και πολιτικά εγκλήματα, που προκαλούν την καταδίκη και την κατακραυγή της διεθνούς κοινότητας. Μίλησε για τους αποδομητές της ιστορίας, που δεν πιστεύουν σε θρησκεία, πατρίδα και γενοκτονία και συνεχίζουν με τον τρόπο τους αυτό, το έγκλημα. Κλείνοντας τόνισε πως η έκθεση αποτελεί ανοιχτό μάθημα εθνικής αυτογνωσίας. 

Η Σοφία Ηλιάδου – Τάχου μίλησε για το ομογενοποιημένο τουρκικό κράτος, με τις ρατσιστικές διαθέσεις που είναι καταδικαστέες. Αναφέρθηκε στον όρο γενοκτονία, λέγοντας πως δεν είναι  τωρινή κατασκευή, αλλά ότι υπήρχαν αναφορές στην εφημερίδα «Εποχή», εκείνων των χρόνων από το 1919-1922. Το πιο καίριο όμως σημείο στην ομιλία της για μένα ήταν στο ότι δεν έφταιγαν οι πόντιοι για την γενοκτονία , όπως δεν έφταιγαν ούτε οι Εβραίοι, ούτε οι Αρμένιοι. Μίλησε για την 1^η γενιά προσφύγων που ήρθαν κατατρεγμένοι αναζητώντας περίθαλψη, στέγη και τροφή. Τη 2^η  γενιά που γεννήθηκε και μεγάλωσε μέσα σε πολέμους και δικτατορίες. Δεν υπήρχαν περιθώρια λοιπόν διεκδικήσεων από τις προηγούμενες γενιές. Ο ρόλος αυτός, επιβεβλημένα ανήκει στην 3^η γενιά προσφύγων. Σε εμάς δηλαδή, που το οφείλουμε στους γονείς των γονιών μας, που υπέστησαν όλο αυτό το μαρτύριο.

Τέλος ο καθηγητής κ. Νικόλαος Ζάικος είπε πως η αναγνώριση της γενοκτονίας θα επέλθει με νηφάλιο συναισθηματικό και διανοητικό τρόπο. Η έκθεση τόνισε έρχεται να προλάβει τη μνημοκτονία και δίνει μαθήματα επιβίωσης. 

Πολυθεματική έκθεση - «Πόντος - Δικαίωμα στη Μνήμη» στο στρατόπεδο Παύλου Μελά- Θεσσαλονίκη του καθηγητή Διάρκεια έκθεσης όλο το μήνα Μάιο, με  ιστορικά ντοκουμέντα, βιβλία, εικαστικά έργα για τη γενοκτονία, μουσικές εκδηλώσεις και γαστρονομία.  Η είσοδος είναι ελεύθερη για όλες τις εκδηλώσεις και τα σεμινάρια. Πληροφορίες καθώς κι όλο το πρόγραμμα μπορείτε να βρείτε εδώ http://www.pontos-genoktonia.gr/textsDetails.php?textsid=33

Ευθύνη και χρέος όλων μας, ειδικά σήμερα που διανύουμε δύσκολες μέρες, να σκύψουμε ευλαβικά στα ιερά χώματα και την ιστορία των προγόνων μας. Ν’ αφουγκραστούμε ως τα μύχια της ψυχής μας την ευωδία του Πόντου και να κρατήσουμε άσβεστο το καντήλι της μνήμης μας.

Στείρα εποχή-. Ζωή μοιρολογίστρα-.

-Μοσχοβολούν οι γειτονιές / βασιλικό κι ασβέστη/παίζουν τον έρωτα κρυφά/ 

στις μά- στις μάντρες τα παιδιά/ Σάββατο βράδυ μ' έμορφο/ ίδιο Χριστός Ανέστη/ κι ένα τραγούδι του Τσιτσάνη/ κλαίει - κλαίει κάπου μακριά-

Το τραγουδούσε ο Στέλιος Καζαντζίδης, με την μεγαλειώδη φωνή του στο δίσκο «Πολιτεία Α’ 1961» πάνω σε μουσική του Μίκη Θεοδωράκη και ποίηση του Τάσου Λειβαδίτη. Πενήντα ένα χρόνια μετά, δεν ξέρω κατά πόσο ισχύουν τα συγκεκριμένα λόγια και πόσες είναι οι αυλές που μοσχοβολούν.  Ωστόσο ακόμη διατηρούμε την επαφή μας με τα χωριά μας, όπου ζουν οι γονείς κι οι συγγενείς μας. Έχουμε έτσι τη δυνατότητα να ξεφεύγουμε από τους τσιμεντένιους δρόμους των πόλεων και να περπατούμε ξανά σε μονοπάτια, όπου ανθίζουν πασχαλιές και μαργαρίτες κι ευωδιάζει η χλόη. Εκείνο όμως που σίγουρα ισχύει από το παραπάνω τραγούδι είναι ότι ο χάρος δεν έχεις έλεος κι έρχεται πάντα απρόσκλητος.. για να βγάλεις το συμπέρασμα από το παρακάτω τραγούδι..

 

 Ο Απρίλης σήμερα γράφει στο ημερολόγιο την 20^η ημέρα του και συλλογίζομαι αν όντως ισχύει εκείνο το «Σκληρός Απρίλης»   που έγινε και τίτλος  σε δίσκο του Χατζιδάκι!; Βέβαια είχε να κάνει με τον Απρίλη του ’45, αλλά μήπως τα τελευταία χρόνια αυτός ο μήνας, μας δείχνει ένα πρόσωπο σκληρό με τις τραγικές συμπτώσεις του; Ήταν 17 Απριλίου 2011 όταν χάσαμε τον Νίκο Παπάζογλου. Την ίδια μέρα, ένα χρόνο μετά, φεύγει κι ο Δημήτρης Μητροπάνος. Κάθε φορά που ένας καλλιτέχνης ή δημιουργός αποχωρεί από τη ζωή, ουσιαστικά νομίζω πως αποχωρεί μόνο η φυσική του παρουσία. Διότι, στην ουσία ζει ανάμεσα μας με τα έργα του και στην συγκεκριμένη περίπτωση με τα τραγούδια τους. Δεν μπορώ στ’ αλήθεια να κατανοήσω εκείνο το «μείναμε φτωχότεροι». Όλη αυτή η περιουσία κι ο καλλιτεχνικός πλούτος μόνο φτωχότερους δεν μας αφήνουν. Μένει σε μας να αξιοποιήσουμε και τα τραγούδια, και τα λόγια και τις σκέψεις των ανθρώπων που έγραψαν ιστορία και άφησαν το δικό τους στίγμα με τις επιλογές τους, αλλά κυρίως με τη στάση ζωής τους.  

 

Στείρα εποχή-. Ζωή μοιρολογίστρα-. 

 Θα μπορούσε κανείς να γράψει μυθιστόρημα πάνω σ’ αυτή τη σκέψη μου – όπως τολμώ να τ’ αποκαλώ ποιήματα α.σοφίας…  Αλλά καλύτερα εδώ, να παραμείνω σε αυτό ως διαπίστωση. Στείρα η  εποχή  και μόνο ο Όλυμπος ζωγραφίζει μέσα μου από παιδί τη στωικότητα και την ακλόνητη αντοχή σε κάθε καιρό, αιώνες τώρα. Αμά, όλο και πιο συχνά νιώθω ότι ζούμε σε μια στείρα εποχή, που τίποτα δεν μοιάζει να γεννιέται και ν’ ανθοφορεί. Όσο για τη ζωής μας που έγινε μοιρολογίστρα, αν δεν πράξουμε τ’ αυτονόητα σε πολιτικό/κοινωνικό/πολιτιστικό επίπεδο, ε, τότε είμαστε άξιοι της μοίρας μας και κανένας δεν φταίει για την κατάντια που ήδη φτάσαμε, αλλά που θα γίνει ακόμα χειρότερη.. μιας  και η δημοκρατία είναι μια έννοια που έχει νόημα μόνο μέσα στα λεξικά. 

 

Πάντως τώρα που γράφονται αυτές οι αράδες –πρωινό Παρασκευής δώδεκα παρά- πάλι έπιασε βροχή και να σας πω κάτι, μ’ αρέσει! Συνάδει βλέπεται με την εσωτερική σκέψη και ενδοσκόπηση. Οσμίζεται καλύτερα κανείς εκείνο που θα έρθει! Ο Απρίλης μήνας όμως εκτός από θανάτους, καταγράφει και γεννήσεις. Σαν σήμερα και μάλιστα τη βραδιά της Ανάστασης του 1922, γεννήθηκε ένας μεγάλος των ελληνικών γραμμάτων, ο Τάσος Λειβαδίτης. Δεν ξέρω τι να καταθέσω από τον λόγο και το έργο του. Νιώθω αφάνταστα μικρή μπροστά στο μεγαλείο του έργου του. Εξάλλου ψάχνοντας κανείς στο διαδίκτυο θα βρει εκατοντάδες αναφορές στην ποίηση του, αλλά και  το πόσο έχει μαγέψει τις ζωές των ανθρώπων που ταυτίστηκαν με τις δικές του σκέψεις! Καταθέτω μόνο δυο αποφθέγματα του, που πολύ συχνά επικαλούμαι και  πιστεύω ακράδαντα εκφράζουν όλους τους ανθρώπους. 

 -Ω απέραντη νοσταλγία για κάτι που ποτέ δεν ζήσαμε κι όμως αυτό υπήρξε όλη μας η ζωή- 

-Κι όταν δεν πεθαίνει ο ένας για τον άλλον είμαστε κιόλας νεκροί-

Το μόνο καινούργιο που μπορώ να καταθέσω εδώ για τον ποιητή, είναι ό,τι δημοσίευσε στις 6 Απριλίου 2012, η Έρη, κόρη του αγαπημένου μου Γιάννη Ρίτσου στην σελίδα της στο fb και μεταφέρω εδώ με την άδεια της.  Αναφέρει λοιπόν  η Έρη..  "Βρήκα ανάμεσα στην αλληλογραφία του πατέρα μου κάποια γράμματα του Τάσου Λειβαδίτη, σταλμένα το 1971. Ο Ρίτσος με τον Λειβαδίτη είχαν στενή φιλία χρόνια πολλά, απ' την εποχή των εξοριών και των διώξεων και σαν πιο μεγάλος ο Ρίτσος λειτουργούσε ως δάσκαλος απέναντι στον νεαρότερο Τάσο, όπως και απέναντι σε μια σειρά άλλους ταλαντούχους νέους ποιητές της γενιάς εκείνης. Η σχέση αυτή συνεχίστηκε ως το τέλος της ζωής του Τάσου Λειβαδίτη. Αντιγράφω το γράμμα του, (μέσα στο οποίο βρίσκεται ξεκάθαρη η διδασκαλία του δασκάλου του "δουλιεά, δουλειά, δουλειά, γράφεις 20 σελίδες, σκίζεις τις 18, κρατάς τις 2" ) που εστάλη στο Ρίτσο, χωρίς ημερομηνία αλλά από τη σφραγίδα στον φάκελλο φαίνεται πως ήταν τον Αύγουστο του 1971, μετά την επιστροφή του Ρίτσου στη Σάμο, έπειτα από παραμονή στην Αθήνα όπου είχε παρει άδεια να πάει για λόγους υγείας."

"Αγαπημένε μου Γιάννη,
Έφυγες και μου έλειψε ο έλεγχος εκ μέρους σου κι ο πανικός μέσα μου. Μόνο δυο ποιήματα έχω γράψει από τότε κι άλλα δυο που μουτζουρώνω τώρα.
Είναι αλήθεια, όμως, πως κάθομαι κάθε μέρα, σχεδόν, πάνω στα χαρτιά μου -κάτι βγαίνει. Σκεφτόμουν, μάλιστα, πως η έμπνευση, έχει ετούτο εδώ: είναι σαν ένα κουτί σπίρτα, που από τα πενήντα, μόνο τα πέντε ανάβουν μα εσύ δεν ξέρεις ποια. Κι έτσι είσαι υποχρεωμένος να χρησιμοποιήσης και τα πενήντα, ώσπου να πετύχης το καλό.
Εσύ, έβαλες καμμιά καινούργια σειρά μπροστά; Πολύ θα'θελα κι εγώ να γράψω ένα βιβλίο με μικρά ποιήματα. Ας είναι. Φρόντισε να'ρθης το συντομώτερο γιατί εγώ χωρίς ένα τσεκούρι πάνω απ' το κεφάλι μου, το ρίχνω έξω.
Χαιρέτησέ μου τη γυναίκα σου και την κόρη σου
Σε φιλώ
αξιολάτρευτε δήμιε
Τάσος

Κάθε φορά που κρυώνω ντύνομαι  ποιήματα και τραγούδια αγαπημένα για να ζεσταθώ. Ελάτε να διαλέξουμε παρέα σήμερα, αυτά που θα ζεστάνουν την ψυχή μας για να πάμε λίγο παρακάτω, λίγο παραπάνω! Το πρόγραμμα λέει Παπάζογλου – Μητροπάνος – Λειβαδίτης.  Στην ομάδα της εκπομπής στο fb  https://www.facebook.com/groups/amperidousofia/ περιμένω τις συμμετοχές σας. Συντονιστείτε στην ραδιοφωνική συντροφιά κάθε Παρασκευή με τα «Παραμυθοποιήματα σοφίας» 106.1 fm και μέσα από τη live ακρόαση-> εδώ http://www.cityinternational.gr/home/index.asp

Ο δρόμος έχει ανηφόρα

Είναι Παρασκευή και  απ’ το πρωί ομίχλη και σκοτεινιά στην πόλη.  Ανοίγω το παράθυρο να μπει αέρας καθαρός και βάζω σε τάξη κάποιες σκέψεις από χθές.. Γέμισε ο τόπος θυμό και φόβο. Πλησιάζουν μέρες των Άγιων Παθών κι η Ανάσταση. Μα σαν να μην έχουν τελειωμό ποτέ τα πάθια, οι φόβοι κι οι καημοί των  ανθρώπων. Ο Νίκος Καζαντζάκης γράφει στην Αναφορά στον Γκρέκο: «Αν μπορείς κοίταξε τον φόβο κατάματα και ο  φόφος θα φοβηθεί και θα φύγει. Για ένα ήμουν σε όλη μου τη ζωή βέβαιος: πως ένας δρόμος, ένας μονάχα οδηγάει στο Θεό, ο ανήφορος. Ποτέ ο κατήφορος, ποτέ ο δρόμος ο στρωτός, ο ανήφορος μονάχα.»

"Ιέρειες του Πάθους" - Έργο Σοφία Αμπερίδου - σκόνες αγιογραφίας σε πάπυρο- 2006

 

Χθες, απόγευμα  Πέμπτης 5 Απριλίου 2012 και ώρα 4:55μ.μ. βρίσκομαι στο λεωφορείο της γραμμής 14. Σε λίγη ώρα έχω συνάντηση με τους μικρούς μου μαθητές, στο τελευταίο μάθημα πριν τις διακοπές του Πάσχα για να ζωγραφίσουμε πασχαλινά καλάθια, λαγουδάκια με κορδέλες και κόκκινα αυγά. Εγνατία οδός και στη στάση «Αγίας Σοφίας» ανεβαίνει και κάθεται δίπλα μου στο κάθισμα, μια κυρία άνω των 70 ετών. Αμέσως με κατέκλεισε μια απροσδιόριστη μυρωδιά από φαγητό κι ένιωσα  κάτι ζεστό στην επαφή που ήρθε με την τσάντα της.. Γυρίζω και την κοιτώ καθώς μου λέει: πήγαινε πιο κει θέλω να βάλω την τσάντα μου -την οποία είχε ήδη ακουμπήσει  τη μισή επάνω μου.. Την κράταγε  λες κι ήταν θησαυρός! Μα της λέω, πού να πάω, να βγω απ’ το παράθυρο;! Μπορείτε να την ακουμπήσετε κάτω! Τί λες μου λέει!!!... εδώ μέσα έχω φαγητό και νερό, τα χρειάζομαι.  Κι έπειτα άρχισε ο μονόλογος για το πώς κάθονται οι άντρες  και πως οι γυναίκες στο λεωφορείο. Σαν να μιλούσα ακριβώς εγώ.. Πράγματα τόσο ενοχλητικά  αλλά που ποτέ δεν άκουσα κάποιος να σχολιάζει.  Που λες, συνεχίζει η γιαγιά, εμείς είμαστε γυναίκες και καθόμαστε με τα πόδια κλειστά, δεν είμαστε άντρες, που άμα κάτσει κάποιος δίπλα σου πιάνει και τη μισή από τη δικιά σου θέση, γιατί έχει τα γόνατα το ένα εδώ και τ’ άλλο ένα μέτρο παραπέρα. Σταμάτησα να διαβάζω και χωρίς να την κοιτάζω αφουγκραζόμουν την αίσθηση της παρουσίας της δίπλα μου σαν ένα φοβισμένο και θυμωμένο πουλί. Με την άκρη του ματιού μου περιεργαζόμουν το ντύσιμο της. Μαύρη πέτσινη καμπαρντίνα, μπεζ παπούτσια ανοιξιάτικα και μαντήλι πολύχρωμο στο κεφάλι της, με κυρίαρχο χρώμα το μπλε.  Τόσο ασυνδύαστα όλα μεταξύ τους, που κραυγαλέα μαρτυρούσαν τη χρήση από δεύτερο χέρι, μπορεί και τρίτο. Στην αρχή της οδού Λαμπράκη  πατάει το κουδούνι για στάση. Καθώς σηκώνεται ένας νεαρός περίπου στα 16 την πιάνει από το μπράτσο, με την πρόθεση να τη βοηθήσει, καθώς βλέπει ότι οι κινήσεις της είναι λιγάκι βαριές και δυσκολεύεται. Εκείνη αμέσως -άδικα βέβαια και κάπως προσβλητικά για το νέο- τραβιέται δείχνοντας ενοχλημένη και προχωρά προς την πόρτα εξόδου. Κοιτώ τα βήματα της και τότε προσέχω πως είναι ξιπόλητη και τα παπούτσια της  στο πίσω μέρος τους είναι «πατημένα». Τα είχε κάνει «ξόφτερνα», (προφανώς της ήταν μικρά) μια μέρα ανοιξιάτικη που ο αέρας τρυπούσε κι η βροχή έπεφτε ασταμάτητα από το πρωί, σχηματίζοντας μικρές λίμνες νερού στην άσφαλτο. Πήρε την ανηφοριά του δρόμου, κρατώντας σφιχτά την τσάντα της και πήγαινε άκρη - άκρη κολλητά σχεδόν στον τοίχο των σπιτιών. Καημένη ψυχούλα σκέφτηκα, από ποιο συσσίτιο επιστρέφεις και πόση τυράνια   και πίκρα πάνω σου κουβαλάς. 

Από καιρό είμαστε σε δρόμο φόβου και θυμού οι περισσότεροι, για να μην πω όλοι. Δρόμος ανηφορικός και σταυρικός. Καθένας ξέρει και πασχίζει για το δικό του σταυρό και τη δική του ανάσταση. Κάποτε ένα πολιτικό σύνθημα έλεγε για «τα περήφανα νιάτα και τα τιμημένα γηρατειά». Πόσα χρόνια έχουν περάσει από τότε και πόσο ψεύτικα ηχεί στ’ αυτιά μας σήμερα μια τέτοια κουβέντα, μετά από τόσο και τόσες, χυδαίες πολιτικές συμπεριφορές .  Πόσο περήφανα είναι τα νιάτα μας και πόσο τιμημένα τα γηρατειά στην Ελλάδα μας;! Εμείς πάλι που είμαστε στη μέση ηλικία, στο πιο παραγωγικό σημείο της ζωής μας τι είμαστε.. μήπως αρχίζει να μας πιάνει ο πανικός πατριωτάκια.. Μέρα τη μέρα δεν υπάρχει τίποτα που να  απαλύνει τον πόνο και την πίκρα μας. Όλο και πιο αυστηρά μέτρα και τη χώρα  σκεπάζει κάθε μέρα και πιο πολύ  το πέπλο μιας κατοχικής καταχνιάς. Ψάχνω στα τραγούδια να βρω μια κρυμμένη ελπίδα και σιγοψιθυρίζω ανάμεσα στα δόντια μου: "Γέλα, σκουντούφλη, κόσμε μαγκούφη, δεν είναι μόνο μαύρη η ζωή. Σαν ξημερώσει κοίτα την πλάση, δεν είναι μόνο μαύρη η ζωή."    Έρχονται μέρες γιορτινές. Θα είναι άραγε.. πως θα είναι το μέλλον από δω και πέρα.  Πως θα είναι οι σχέσεις κράτους και πολιτών και πως θα λειτουργεί ο κοινωνικός ιστός..;  Πώς θα είναι η ζωή για τόσους  πρόσφυγες και μετανάστες μέσα στην ίδια τους τη χώρα. Θυμήθηκα  μ’ όλα τούτα το ανέκδοτο ακόμη  ποίημα του Δημήτρη Παπαδόπουλου που έστειλε προ καιρού στην εκπομπή.

 ΜΑΤΩΜΕΝΗ ΚΥΡΙΑΚΗ

-στο φίλο μου τον Αλή
πρόσφυγα απ΄το Αφγανιστάν
που πούλαγε “παπούτσιες”
στα σοκάκια της Σαλονίκης-

Ποτέ πιο πριν
το σκοτάδι
δεν ήρθε τόσο κοντά στο φως.
Ποτέ το φως
δεν φάνηκε να γιορτάζει τόσο πολύ
φορώντας χρώματα αμαυρωμένα
αυτή την εποχή της ξεπεσμένης αίγλης.
Πεζούρα και καβαλαρία
στη γέφυρα επάνω,
στέκονται οι αρχόντοι του πολέμου
και κανονίζουν τα δίκια τους..
Μα εμένα θα με βρείτε από κάτω.
Το πρόσωπο μου
είναι μια λυπημένη μάσκα χαράς
μέσα σε τούτο το αγριεμένο
ποτάμι που κυλάει.
Πλάι σε τούτες τις ιτιές
που κλαίνε
θα βρείτε τις ρίζες μου.
Μέσα σ΄αυτά τα φύλλα τα πεσμένα
θα βρείτε τα λόγια μου.
Και την καρδιά μου θα τη βρείτε
σαν το τρελό κυκλάμινο
που ανθίζει μες το χειμώνα
Ένα παιδί περιμένοντας να το κόψει
και να το φορέσει στο πέτο του
πηγαίνοντας να συναντήσει την αιώνια λιακάδα..
Τώρα είμαι ένας μεγάλος ίσκιος
που πλανιέται πάνω απ΄τη γη.
Με κατακόρυφο άξονα το κέντρο της.
Και διάμετρο του κύκλου το Χρόνο.
Μπορείς να με φωνάξεις με πολλά ονόματα..
Είμαι ο Αλή, ο πρόσφυγας,
ξεριζωμένος από τις στέπες του Αφγανιστάν.
Είμαι η Ντεζιρέ
η γυναίκα με την κομμένη μύτη απ΄την Περσία.
Είμαι ο Μαθιός από ένα χωριουδάκι Ελληνικό.
Είμαι ο Ζοάο από τις γειτονιές της Λισαβόνας.
Όλοι μας γινήκαμε χαλκομανία
πάνω στ΄αστραφτερά μάρμαρα της Γουόλ Στριτ.
Είμαι κι ο Τόνι ο Ιρλανδός.
Τα χέρια μου τινάχτηκαν στον αέρα
από το δάγκωμα μιας σφαίρας
κάποια ματωμένη Κυριακή.
Είμαι ο ένας ο καθένας κι ο κανένας.
Είμαι όλα αυτά και τίποτα απ΄αυτά.
Να το θυμόσαστε αυτό
όταν στο δρόμο που φλέγεται
ελεύθερη η καρδιά μου θα φτερουγίζει..

Ο Δ.Παπαδόπουλος γεννήθηκε στη Γερμανία και είναι παιδί μεταναστών δεύτερης γενιάς. Τα τελευταία τριάντα χρόνια ζει και εργάζεται στη Σαλονίκη. Ασχολείται με τη μουσική,την ποίηση και την λογοτεχνία. Ο ίδιος αυτοσυστήνεται ως ένας  ευαίσθητος κι ευαισθητοποιημένος άνθρωπος που πορεύεται προς την δικιά του Ιθάκη παλεύοντας με τους δικούς του Ποσειδώνες και Κύκλωπες.. Το ποίημα Ματωμένη Κυριακή βραβεύτηκε τον Μάιο του 2011 σε ποιητικό διαγωνισμό της ομογένειας της Αυστραλίας με θέμα την επικαιρότητα της οικονομικής κρίσης. Δηλώνει ανοιχτά κατά των Μνημονίων Α΄και Β΄ και οποιουδήποτε ορατού ή αόρατου εχθρού που επιβουλεύεται το μέλλον αυτού του ευλογημένου τόπου.

 Σωστά λοιπόν συχνά αναρωτιέται κανείς αν θα πλανιόμαστε σαν τον Οδυσσέα του Ομήρου. Κάπου θα βρίσκεται ένας Δούρειος Ίππος δεν μπορεί! Ορίστε λοιπόν μαζί με τη «Ματωμένη Κυριακή» του Δημήτρη Παπαδόπουλου κι ένα ποίημα της Χλόης Κουτσουμπέλη ανέκδοτο επίσης. 

Η ΙΘΑΚΗ ΤΟΥ

Βρήκε βεβηλωμένους τους ναούς.
Μικρές μαιμούδες πηδούσαν στα ερείπια.
Μέσα στα καπηλειά οι σύντροφοι
με καπέλο Ναπολέοντα
μάλωναν μπροστά σε χάρτες εκστρατείας.
Στους δρόμους τρέκλιζαν μεθυσμένοι οι μνηστήρες
είχαν ήδη ξεπουλήσει τα ακρογυάλια, την θάλασσα, τα άνθη λεμονιάς
η Πηνελόπη στολιζόταν κάθε βράδυ
κάπνιζε βαριά τσιγάρα
και κυκλοφορούσε με ακριβά αυτοκίνητα,
μερικές φορές έγραφε στίχους.
Η Ευρύκλεια τον αναγνώρισε βαρυεστημένα
και βγήκε να ζητιανέψει φαγητό.
Ένα σκυλί γάβγισε παράταιρα.
Έφυγε αθόρυβα πατώντας στην πρωινή ομίχλη.
Είμαι ο Κανένας φώναξε πίσω του
κι ακούστηκε μόνο η ηχώ απ' την φωνή του.

H ΧΛΟΗ ΚΟΥΤΣΟΥΜΠΕΛΗ γεννήθηκε στην Θεσσαλονίκη το 1962. Έχει εκδώσει πέντε ποιητικές συλλογές, η τελευταία είναι η Αλεπού και ο κόκκινος χορός, εκδόσεις Γαβριηλίδη 2009, ένα μυθιστόρημα με τίτλο Ψιθυριστά, εκδόσεις Παρατηρητής 2002 και ένα θεατρικό με τίτλο Ορφέας στο μπαρ, εκδόσεις Πάροδος 2005

Μαζί και το  βιβλίο του Ζάκαρι Μέισον «Τα χαμένα βιβλία της Οδύσσειας», πλέκουν σήμερα τα παραμυθοποιήματα της εκπομπής. "Το σπιτικό του μοιάζει περίπου όπως ήταν όταν έφυγε. Ο Οδυσσέας παρατηρεί ότι η πόρτα στο μαντρί των προβάτων έχει επισκευαστεί. Μια κλωστή καπνού αναδύεται από την καμινάδα. Μπαίνει αθόρυβα στο σπίτι, με το σπαθί στο χέρι, αναλογιζόμενος πόσο γελοίο θα ήταν να έρθει από τόσο μακριά και να χάσει τα πάντα σε μια στιγμή απροσεξίας. Μέσα, η Πηνελόπη κάθεται στον αργαλειό της, κι ένας ηλικιωμένος άντρας λαγοκοιμάται δίπλα στη φωτιά..."

«Μια γοητευτική ανασύνθεση της ιστορίας του Οδυσσέα, βασισμένη στην εξαίρετη γραφή, την τρομερή φαντασία και μια σπάνια συγγραφική δεξιότητα. Ο Μέισον διατυπώνει εκ νέου τις δικές του εκδοχές της ιστορίας του Οδυσσέα, δημιουργώντας εναλλακτικά επεισόδια και υποθετικές βελτιώσεις κάποιων παλαιών κειμένων ή ενός αρχικού Ελληνικού μύθου, που θέτουν τον αναγνώστη του αντιμέτωπο με ατελείωτες ερμηνείες ως προς το μακρύ ταξίδι της επιστροφής του Ομηρικού ήρωα στην Ιθάκη, μετά την άλωση και την καταστροφή της Τροίας.»

Συντονιστείτε  στους 106.1 fm για τη Θεσσαλονίκη και στο διαδίκτυο http://www.cityinternational.gr Η επικοινωνία μας γίνεται μέσω email: paletasofias@gmail.com, οπότε στέλνετε τα μηνύματα σας και ότι άλλο θέλετε να πείτε στην εκπομπή. Επίσης στο τηλέφωνο 2310 44 40 00 αλλά και στην ομάδα στο fb https://www.facebook.com/groups/amperidousofia/ Καλή ακρόαση!

 

 

 

Ο καιρός της κρίσης, αφορμή για τέχνη.

Μια ατέλειωτη κουραστική εβδομάδα φτάνει στο τέλος της και για μένα αλλά και για όσους από εσάς συντονίζεστε-  είναι γνωστό ότι κλείνει με τη ραδιοφωνική εκπομπή «παραμυθοποιήματα δια χειρός σοφίας». Ο πρώτος μήνας της άνοιξης διανύει την πρωτελευταία ημέρα του, καθώς το ημερολόγιο γράφει 30 Μαρτίου.  Η άνοιξη κάνει την εμφάνιση της όλο και πιο ζωηρά κι όλο έρχονται στο νου μου τραγούδια που υμνούν το μεγαλείο της φύσης, της ζωής, της αγάπης και του σύμπαντος. Είναι και ημέρα Χαιρετισμών σήμερα όπου στις εκκλησιές θα ψάλλουν ένα αριστούργημα της βυζαντινής υμνογραφίας, τον Ακάθιστο Ύμνο.

 

"Παναγία Σουμελά - Οδηγήτρια" - 1998 

Το έργο μου αποτελεί το λάβαρο του ποντιακού συλλόγου "Παναγία Σουμελά Κατερίνης "http://paletasofias.blogspot.com

 Η εκπομπή που ακούτε κάθε Παρασκευή 4:00μ.μ. – 6:00μ.μ. σήμερα κινείτε σε πολύ γνώριμα νερά για την παραγωγό της και ομιλούσα από μικροφώνου.  Δύο είναι τα κύρια θέματα και θα βρεθούμε ραδιοφωνικά, ανάμεσα σε χρώματα  και σχήματα βυζαντινά και βυζαντινότροπα καθώς το διάστημα αυτό και μέχρι της 17 Απριλίου 2012 ο ζωγράφος – αγιογράφος Γιώργος Κόρδης, εκθέτει στη Θεσσαλονίκη ζωγραφικά ποιήματα, οπτικοποιώντας το λόγο των ποιητών Κ.Καρυωτάκη, Πωλ Βαλερύ και Νάσου Βαγενά. Στην ενδιαφέρουσα κουβεντούλα που είχαμε στο χώρο έκθεσης στον Ιανό και θ’ ακούσετε, ο δημιουργός μίλησε για την κρίση του καιρού μας, της όψεις του φαινόμενου αυτού, την παιδεία, τον εκσυγχρονισμό, αλλά και την επανεκτίμηση της τέχνης στη ζωή μας.

 

Με το ζωγράφο - αγιογράφο Γιώργο Κόρδη στον Ιανό της Αριστοτέλους

23.3.2012 ημέρα εγκαινίων της έκθεσης του

Το άλλο μεγάλο θέμα της εκπομπής και που αφορά τον κόσμο κυρίως της Θεσσαλονίκης, είναι η συζήτηση που θα κάνουμε με τον πρόεδρο του ΣΚΕΤΒΕ Γιώργο Πολίτη. Θα μας μιλήσει για την έκθεση, του Συλλόγου Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών Βόρειας Ελλάδας, που θα πραγματοποιηθεί στο Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης, με σκοπό την ενίσχυση του έργου των Γιατρών του Κόσμου. Πιο συγκεκριμένα στην έκθεση συμμετέχουν 65 εικαστικοί του ΣΚΕΤΒΕ με έργα ποικίλων διαστάσεων και τεχνοτροπιών (ζωγραφική χαρακτική, γλυπτική φωτογραφία και κατασκευές) σε ένα ψηφιδωτό έργων, που αποτυπώνει σε μεγάλο βαθμό την εικαστική δημιουργία στη Βόρεια Ελλάδα και του οποίου συνεκτικός κρίκος είναι η διάθεση προσφοράς στους Γιατρούς του Κόσμου.

Το Δ.Σ του ΣΚΕΤΒΕ σε στιγμές δράσης και αποφάσεων. Από αριστερά: Κωνσταντίνος Παλιάν-Αντιπρόεδρος, Ιωάννα Ασάννη-Γ.Γραμματέας, Σοφία Αμπερίδου-Ταμίας, Γιώργος Πολίτης-Πρόεδρος, Αφροδίτη Καραμανλή, Χρύσα Σταύρεβα, Γιάννης Αδαμαντίδης-μέλη ΔΣ

 

Το Γαλλικό Ινστιτούτο Θεσσαλονίκης συμβάλλοντας από τη δική του πλευρά στην ενίσχυση του έργου των Γιατρών του Κόσμου ανταποκρίθηκε άμεσα με την ευγενική παραχώρηση της γκαλερί του για την έκθεση των έργων. Η πρωτοβουλία αυτή για την πραγματοποίηση της έκθεσης με την υποστήριξη των φορέων του ΣΚΕΤΒΕ και του Γαλλικού Ινστιτούτου Θεσσαλονίκης αποτελεί δείγμα αλληλεγγύης και συμπαράστασης στο έργο των Γιατρών του Κόσμου.  Τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν τη  Δευτέρα 2 Απριλίου στις 20:00μ.μ. και η έκθεση θα διαρκέσει ως τις  8 Απριλίου.

 

Σας έχω κι άλλα όμως, μικρά και  μεγάλα νέα και φυσικά την επικοινωνία μας που πλέον γίνεται και μέσω email: paletasofias@gmail.com, οπότε στέλνετε τα μηνύματα σας και ότι άλλο θέλετε να πείτε στην εκπομπή. Ακόμη μπορείτε να καλείτε την ώρα της εκπομπής στο τηλέφωνο 2310 44 40 00 Καλή ακρόαση! Συντονιστείτε !!! http://www.cityinternational.gr

 

Ποίηση γένους θηλυκού

Ο πολλαπλός ρόλος της γυναίκας στη ζωή και την κοινωνία είναι από μόνο του ένα θέμα που με αφήνει όλο και πιο συχνά άφωνη. Καθώς περνούν τα χρόνια κι έχω αυτή την ευλογία να ζήσω, να ζω και να κατακτώ έναν – έναν τους ρόλους κι ότι μας δόθηκε ως φύση, μένω εκστατική! Παιδί, κορίτσι, έφηβος, γυναίκα, ερωτευμένη, ερωμένη, σύζυγος, μητέρα, νοικοκυρά, φοιτήτρια, εργάτρια, υπάλληλος, δασκάλα,  καλλιτέχνης… πόσες ιδιότητες ακόμη θα μπορούσα να αναφέρω! Και πως, όλα αυτά μαζί συνυπάρχουν, σ’ έναν άνθρωπο γένους θηλυκού; Θα σταθώ σ’ εκείνο το ποίημα της ποιήτριας Ζωής Καρέλλη που περιγράφει απόλυτα και συνειδητά το πλάσμα τούτο που αποκαλείτε ασθενές ή αδύναμο φύλλο. Είναι όμως έτσι!; 

 

Εγώ, γυναίκα, η άνθρωπος, / ζητούσα το πρόσωπό Σου πάντοτε, / ήταν ως τώρα του ανδρός / και δεν μπορώ αλλιώς να το γνωρίσω. / Ποιος είναι και πώς / πιο πολύ μονάχος, / παράφορα, απελπισμένα μονάχος, / τώρα, εγώ ή εκείνος; / Πίστεψα πως υπάρχω, θα υπάρχω, / όμως πότε υπήρχα δίχως του / και τώρα, / πώς στέκομαι, σε ποιο φως, / ποιος είναι ο δικός μου ακόμα καημός; / Ω, πόσο διπλά υποφέρω, / χάνομαι διαρκώς, / όταν Εσύ οδηγός μου δεν είσαι. Ζωή Καρέλλη, "Η άνθρωπος", Τα ποιήματα, τ. 2ος (1955-1973)

 "Ευσεβής Πόθος"- Ζωγραφική Σοφία Αμπερίσου – 2012  http://paletasofias.blogspot.com/

Σημασία έχει να παραμένεις άνθρωπος! Δεν υπήρξα ποτέ αυτό που λέμε φεμινίστρια, όμως, πάντα μέσα μου υπήρχε  μια φλόγα για την κατάκτηση της ελευθερίας και της αγάπης. Γι’ αυτό συχνά με ακούτε και στην εκπομπή να επικαλούμαι την ελευθερία της αγάπης. Είναι γιατί καθώς μεγαλώνει κανείς και περνούν τα χρόνια αφήνουν πάνω του, την αλμύρα και τη γλύκα της ζωής κι η αγάπη είναι εκείνη που όλα όσα κατακαίει, τα ομορφαίνει, τα κατακτά και τα λευτερώνει από δεσμά... Κι όσο την πλησιάζεις τόσο νομίζεις απομακρύνεται, κι όλο ο πόθος σου γίνεται πιο υγρός και φλογερός συνάμα. Ευσεβής πόθος – η αγάπη για όλα, για το όλον της ζωής! Εκείνης της αγάπης, που χαρίζει ισορροπία κι αρμονία στη ζωή. Γένους θηλυκού, η γυναίκα, η αγάπη, η ποίηση! Γεννά κι αναγεννιέται ταυτόχρονα. Η ιστορία αποδεικνύει  πως η πορεία του κόσμου μας έγινε γνωστή μέσα από την ανδρική γραφίδα, η οποία αρχικά παραμέλησε ή αγνόησε την αντίστοιχη συμβολή της γυναικείας. Όμως, ακόμη και μια απλή αναφορά να γίνει σε ονόματα γυναικών, θα διαπιστώσει πόσο δυνατά και ανεξίτηλα σφράγισαν οι γυναίκες, με τη λεπτότητα και την ευαισθησία της ψυχής τους το χάρτη του κόσμου. 

Η ανησυχία μου με οδήγησε άλλη μια φορά σε μονοπάτια αναζήτησης κι μεταφέρω εδώ κάποια στοιχεία που εύκολα βρίσκει κανείς πιά στο διαδίκτυο. Με αναφορές στην αρχαιότερη ποιήτρια του κόσμου Ενχεντουάννα «ο κύριος, το κόσμημα του ουρανού» και στην δέκατη μούσα κατά Πλάτωνα, την Σαπφώ. Η ιστορία προχωρά και μας φέρνει κοντά στη γοητευτική παρουσία της Κασσιανής μέσα από τη βυζαντινή ιστορία. Την μοναδική Αμερικανίδα  ποιήτρια  του 19^ου αιώνα, Έμιλυ Ντίκινσον αλλά και τι Ελληνίδες ποιήτριες Μελισσάνθη, Πολυδούρη, Δημουλά. Με ευαισθησία, λυρικότητα, συχνά απογοήτευση, αλλά και δυναμισμό. Κι αν η ενασχόληση της γυναίκας με τα κοινά και την ποίηση θεωρείται σήμερα αυτονόητο , τα πράγματα δεν ήταν πάντα έτσι. Τι μας χρειάζονται όλες αυτές οι παγκόσμιες ημέρες, όταν κάθε μέρα έχεις ν’ αντιμετωπίσεις τόσους ρόλους. Για την ακρίβεια ο νους μου πάει σε κάτι κακό και υστερόβουλο, αλλά δεν είναι του παρόντος. Έχουμε κατακλεισθεί από τούτες τις «μέρες» και χάνουμε το χρόνο μας, που θα έπρεπε καθημερινά να είναι γεμάτος αγάπη και ποίηση. Από την άλλη σκέφτομαι πώς και τί, θα είχαμε ως μέτρο σύγκρισης αν δεν υπήρχε η ανισορροπία στο κοινωνικό γίγνεσθαι. Η ποίηση και η δημιουργία ως παραμυθία  στη δική μου ζωή τουλάχιστον αλλά κύρια ως θεματική στην εκπομπή μου, αποτέλεσε κι αποτελεί ένα καταφύγιο ευλογημένο κι ας λέει κείνος ο ποιητής ότι το «φθονούμε»…

 

Στην εκπομπή σήμερα, με δύο εκλεκτές παρουσίες γένους θηλυκού, θα εστιάσουμε στο τρίπτυχο αγάπη - γυναίκα - ποίηση. Κι οι δυο τους καταξιωμένες στο χώρο της ποίησης και της λογοτεχνίας, Η Κατερίνα Καριζώνη και η Αλεξάνδρα Μπακονίκα θα μας μιλήσουν για το έργο τους αλλά και το έργο άλλων γυναικών. Μικρή γεύση από  ΤΟ ΘΗΛΥΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ- Ανθολόγηση – Επιμέλεια : Κατερίνα Καριζώνη -  Εκδόσεις Θεσσαλονίκη 2007 

Συντονιστείτε κάθε Παρασκευή 4:00 μ.μ. -6:00μ.μ 106.1 fm Θεσσαλονίκης http://www.cityinternational.gr/

 

«Στη Θεσσαλονίκη βρέχει συχνά. Ο θολός ουρανός, η σκούρα θάλασσα, η πυκνή υγρασία, η ομίχλη κάνουν συχνά τα τοπία ρευστά και ευάλωτα. Τα περιγράμματα σβήνουν, οι εικόνες γλιστρούν και διαρρέουν, οι μορφές συγχέονται. Ο εξωτερικός κόσμος φιλτράρεται. Το βλέμμα επιστρέφει στο εσωτερικό τοπίο. Η ατμόσφαιρα προδιαθέτει την ενδοστρέφεια στη νοοτροπία, αλλά και στην ποιητική γραφή. Οι λέξεις μετατρέπονται σε κώδικες, σε κλειδάριθμους, απηχούν μυστικές, δημιουργούν εσωτερικά ιδιώματα. Όσο προχωράμε στις νεότερες ποιητικές γενιές ο λόγος γίνεται όλο και πιο κρυπτικός και γριφώδης. Τα ποιήματα μοιάζουν με σκληρά περιβλήματα του εσωτερικού κόσμου. Αινιγματικά και περίτεχνα. Σαν όστρακα ενός άγνωστου ωκεανού. Η ποίηση είναι εκ των πραγμάτων βιωματική. Οι ποιητές κλείνονται για να γράψουν, κλείνονται στα προσωπικά τους θερμοκήπια για να θεραπεύσουν τις πληγές τους»  

 

Κάποτε / το αχνό φως απ’ τα φτερά ενός κύκνου φέγγει στο σκοτάδι / δείχνει το δρόμο των τρυφερών ανθρώπων / τους βλέπω να περνούν /από μια πύλη στενή
με βήμα πιο ελαφρύ απ’ το δικό μας / με ρούχα γεμάτα ημερωμένους ανέμους
κι αιώνες μυθικούς / κρατούν στα χέρια τους / την άκρη των πραγμάτων / κι ένα αηδόνι κατοικεί / μες στους σκοπούς τους / στα πόδια τους άγρια σαρκοβόρα
παίζουνε με νήπια. / Οι τρυφεροί άνθρωποι / περνούν ανάμεσά μας / δεν τους ξεχωρίζεις / κρατούν εφημερίδες, συναλλάσσονται / μιλούν μαζί μας για πράγματα ασήμαντα / μα όταν καμιά φορά πληγώνονται / σωπαίνουν / κι ύστερα ξαφνικά μεταμορφώνονται / σε τριαντάφυλλα στην πόρτα μας. Ωδή στους τρυφερούς ανθρώπους -Κατερίνα Καριζώνη

 

Την έβδομη μέρα της δημιουργίας / ήρθε μια γυναίκα /κρατώντας ένα κλουβί με καναρίνι / και το κρέμασε σ’ ένα ανθισμένο κλαδί του παραδείσου / ύστερα βάλθηκε να συγυρίζει / σκούπισε τα σκοτάδια από τα τζάμια τ’ ουρανού / τη λάσπη του / όσμου από τα υποδήματα των αγγέλων / έβαλε καπνό / στο ανοιγμένο πλευρό του άντρα / κι ένα περιδέραιο από δάκρυα / στο λαιμό της γυναίκας / τέλος μάζεψε όλες τις φωνές των λουλουδιών / και τις ακούμπησε στα χείλη τους./ Η πρώτη φράση που ακούστηκε στον κόσμο / ήταν «σ’ αγαπώ». / 

Από τότε πέρασαν αιώνες σιωπής. Η πρώτη φράση - Κατερίνα Καριζώνη

Η Κατερίνα Καριζώνη γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε οικονομικά και είναι διδάκτορας των οικονομικών επιστημών του Α.Π.Θ. Εξέδωσε  7 ποιητικές συλλογές,  7 παιδικά βιβλία και 7 μυθιστορήματα.

 

 

Η άνοιξη επίσης είναι γένους θηλυκού. Κι ένας απίστευτος διάχυτος ερωτισμός, πότε μελαγχολικός και ρομαντικός και πότε ρεαλιστικός αλλά πάντα λιτός, σπιθίζει ανάμεσα στους στίχους και τα ποιήματα της Αλεξάνδρας Μπακονίκα. Εδώ λοιπόν  κάποια ποιήματα της με σχετικές αναφορές 

 

ΑΝΟΙΞΗ
Η ομορφιά είναι παροξυσμός, / θέλει να δείχνεται, να ενεργεί, / να εκφράζεται. / Η ομορφιά είναι παροξυσμός, / δεν αντέχει τα σκεπάσματα. / Απεκδύεται τις βαρυχειμωνιές και τα σκοτάδια.  ( "Το γυμνό ζευγάρι" εκδ. Διαγωνίου )

Απανθρωπιές και τραγωδίες / δεν μου είναι άγνωστες. / Δια πυρός και σιδήρου τις έζησα. / Αν με ψάξεις θα βρεις τα βαθιά τους σημάδια. / Σκοτάδια, καταχνιές και θλίψεις / τα κουβαλάω στις αποσκευές μου. / Έχω πιστοποιητικά, συστατικές επιστολές / για δοκιμασίες που άντεξα. / Παίρνω λοιπόν το δικαίωμα να στραφώ
και να βιώσω τα φωτεινά και τα χαρούμενα. / Το συναπάντημα, το βύθισμά μου στη χαρά / -που τόσο σπάνια συμβαίνει- / είναι δικαίωμα και κερδισμένος χρόνος. / Δεν έχω ενοχές για τις εξάρσεις της χαράς. (ΟΙ ΑΠΟΣΚΕΥΕΣ ΜΟΥ από το "Θείο κορμί" εκδ. Διαγωνίου )  

Ούτε λεπτό δεν μπορώ να πάρω το βλέμμα μου από πάνω σου. / Μου έχεις γίνει εμμονή. /  Κι αν ακόμα δεν σου το ομολόγησα, τίποτα δεν αλλάζει. / Είσαι το θαύμα, ακλόνητο, αναλλοίωτο...

 Η Αλεξάνδρα Μπακονίκα γεννήθηκε και ζει στη Θεσσαλονίκη. Εργάστηκε ως καθηγήτρια Αγγλικών. Έχει εκδώσει 7 ποιητικές συλλογές, η πιο πρόσφατη είναι " Ηδονή και εξουσία" εκδ. Μεταίχμιο, 2009.