Translate

Τετάρτη, 14 Φεβρουαρίου 2018

Εκδηλώσεις για τον Ηρωικό Πόντο από το “Κρυφό Σχολειό” στη Λεμεσό

     


     

Ήταν 9 Ιανουαρίου του 2018 όταν δέχτηκα με έκπληξη ένα μέιλ όπου πολύ ευγενικά μού ζητούσαν την άδεια να χρησιμοποιήσουν ως αφίσα,  ένα ζωγραφικό έργο μου από την ενότητα το Βλέμμα της Προσφυγιάς. Το Κρυφό Σχολειό βρισκόταν είδη σε πυρετώδεις προετοιμασίες για την κεντρική φιλανθρωπική εκδήλωση του που θα γινόταν στις 31 του ίδιου μήνα στη Λεμεσό της Κύπρου. Η επικοινωνία μας με την υπεύθυνη του προγράμματος κα.Παναγιώτα Σκόφιλντ ήταν κάτι περισσότερο από εξαιρετική. Μιλούσα με έναν άνθρωπο που ουδεμία σχέση είχε με τον Πόντο κι όμως κάθε λέξη και κάθε σκέψη τον περιείχε και ακτινοβολούσε πάθος και λατρεία για μια πατρίδα που την θεωρούσε κατάδική της. Η τραγωδία της γενέτειρας της την έκαμαν να πονεί το ίδιο για το αλησμόνητο Πόντο. Η ένθερμη ηλεκτρονική επικοινωνία μας και η ανταλλαγή γνώσεων και πληροφοριών κατέληξε στο να παραβρεθώ  στην εκδήλωση του σχολείου και να παρουσιάσω στα παιδιά ηλικίας 6-12 ετών, την θεματική ενότητα των έργων μου «Το Βλέμμα της Προσφυγιάς». Η παρουσίαση έγινε την Δευτέρα 29 Ιανουαρίου, μέσα σε ευχάριστο διδακτικό κλίμα  για τα παιδιά του δημοτικού, που παρακολούθησαν με μεγάλο ενδιαφέρον τις διηγήσεις για τις ζωγραφιές μου, μέσα από τις οποίες γνώρισαν πως αποδίδονται εικαστικά ιστορικά πρόσωπα και μνημεία, και φυσικά τις σκέψεις και τα συναισθήματα που τους μετέφερα από τις αφηγήσεις της γιαγιάς μου, για τη ζωή  των προσφύγων αλλά και των ανθρώπων που χάνουν την πατρίδα τους παρά την θέληση τους. 






Το αφιέρωμα στον Πόντο επικεντρώθηκε φυσικά στο φιλανθρωπικό δείπνο, αποτέλεσε ωστόσο αιτία κι αφορμή, οι δάσκαλοι και τα παιδιά του σχολείου να ψάξουν  και να μάθουν την ιστορία και τον πολιτισμό του Πόντου. Περίπου 20 ημέρες πριν  είχε ξεκινήσει η πολύπλευρη προετοιμασία και περιελάμβανε μεταξύ των άλλων και εκμάθηση ποντιακών τραγουδιών και χορών. Επίσης ζωγραφική και κολάζ θεμάτων που αφορούσε την ποντιακή κουλτούρα και την προσφυγιά και τα έργα εκτέθηκαν σε αίθουσα του σχολείου μαζί με φωτογραφίες αγίων του Πόντου, καθώς και ιστορικών προσώπων που είχαν εξέχουσα θέση στα πολιτικά πεπραγμένα στις αρχές του 20ου αιώνα, δηλαδή  λίγα χρόνια πριν αλλά και την εποχή που έγιναν τα τραγικά γεγονότα της γενοκτονίας. Τα παιδιά συμμετείχαν στην εκδήλωση «Μαγειρεύοντας για τους μεγάλους, για καλό σκοπό» κι έμαθαν πολλά για την ποντιακή διατροφή  αλλά και πως παρασκευάζονται διάφορα φαγητά και εδέσματα όπως: Μελιντζανόπαστα Κερασούντας, Κιλιντίρια Αμάσειας, Γιαπράκια Τραπεζούντας, Σπανακόπιτα Χαλδίας, Ξυγαλένεν Κοτυώρων, Χαρτσό Ροδόπολης, Ρυζότο Σινώπης με γαρίδες, Λαχανοσαλάτα Σινώπης, Κρυφοσαλάτα, Ωτία, Πισία και φρούτα εποχής. 




   Η μεγάλη βραδιά πραγματοποιήθηκε μέσα σε έντονα συναισθήματα  χαράς και συγκίνησης. Ήταν πολλοί εκείνοι που εκφράσθηκαν με όμορφα λόγια για την εξέλιξη της βραδιάς που κορυφώθηκε με την απόδοση ποντιακών χορών από μικρούς και μεγάλους. Όσα και να γράψω, όσο γλαφυρά και να  προσπαθήσω να περιγράψω αυτά που έζησα σίγουρα δεν θα καταφέρω να σας μεταφέρω εξ ολοκλήρου το κλίμα που επικράτησε. Η τραπεζαρία του σχολείου στολίστηκε με ιδιαίτερες λεπτομέρειες και όλα θύμιζαν Πόντο. Τόσο τα ποντιακά εδέσματα που σερβίρισαν τα παιδιά με άψογο επαγγελματικό τρόπο όσο και ο στολισμός της αίθουσας, κέρδισαν τις καλύτερες εντυπώσεις των καλεσμένων. Τα τραπέζια στρώθηκαν με επαγγελματική επιμέλεια και κάτω από κάθε σερβίτσιο υπήρχε ειδικό σουπλά που εικονιζόταν ο χάρτης του Πόντου. Στο κέντρο κάθε τραπεζιού ανθοστήλη σε βάζο που είχαν φτιάξει τα παιδιά με ντεκουπάζ και σε όλα υπήρχαν εικόνες που αφορούσαν τον Πόντο, όπως χορευτές με παραδοσιακές φορεσιές και μνημεία του Πόντου. Στην αίθουσα δέσποζε μία τεράστια φωτογραφία με την Ιερά Μονή Παναγίας Σουμελά στον Πόντο και από την μια πλευρά της αίθουσας ως την άλλη οι μαθητές κρέμασαν σε σκοινάκια ζωγραφιές με ποντιακές λύρες και χορευτές που οι ίδιοι είχαν φτιάξει. Στη μια πλευρά της αίθουσας στήθηκε έκθεση με αντικείμενα καθημερινής χρήσης της παλαιάς εποχής, όπως λαγήνια, οικιακά σκεύη μαγειρέματος, ζυμώματος, λάμπες πετρελαίου κ.ά. 






Τις εντυπώσεις έκλεψε η γωνιά με τη «βαλίτσα του πρόσφυγα», την οποία εμπνεύστηκαν και  κατά το μεγαλύτερο μέρος της έστησαν τα ίδια  τα παιδιά, τα οποία κλήθηκαν να απαντήσουν στο τι θα μπορούσε κάποιος να πάρει μαζί του την στιγμή που εγκαταλείπει κάτω από την απειλή του όπλου το σπίτι του, το χωριό του, την ζωή του... Η εν λόγω βαλίτσα ξεχείλιζε από είδη πρώτης ανάγκης, ψωμί, λαγήνι για νερό, ρούχα, κουβέρτες, αλλά και τα πλέον ιερά και πολύτιμα, όπως ιερά σκεύη, ιερά λείψανα, εικόνες αγίων, φωτογραφίες αγαπημένων προσώπων και ηρώων, νομίσματα, κοσμήματα, φυλακτά και ό,τι άλλο θα συνόδευε τους ξεριζωμένους σ᾽ αυτό το ταξίδι, σ’ αυτό τον ξεριζωμό από τις πατρογονικές εστίες. Φυσικά δεν έλειπε και ο μποξάς με το δικό του συμβολισμό...





Την έναρξη της βραδιάς έκανε ο Διευθυντής του Σχολείου κ.Γιώργος Γεωργίου καλωσορίζοντας τον κόσμο και όπως ανέφερε στον χαιρετισμό του ότι «μέσα στα εφτά χρόνια που πραγματοποιείται αυτό το δείπνο, η μικρή προσπάθεια των παιδιών έγινε μεγάλη και αντρώθηκε με την στήριξη των γονέων και φίλων του Σχολείου. Η όλη φιλανθρωπική δραστηριότητα  εντάσσεται στα πλαίσια των στόχων και εμφάσεων του Κρυφού Σχολείου, όπου πέρα από τη γνωστική ανάπτυξη των παιδιών επιδιώκεται και η ολόπλευρη ανάπτυξή τους. Συστηματικά  καλλιεργείται η συναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών και η ενσυναίσθηση. Στη συνέχεια το λόγο πήρε ο εξοχότατος Πρέσβης της Ελλάδας στην Κύπρο κ.Ηλίας Φωτόπουλος, ο οποίος ανέφερε πως οφείλουμε να μεταδώσουμε στους νέους όχι μόνο γνώση αλλά κοινωνική παιδεία κι ευαισθησία. Το προστάζει ο Ελληνικός πολιτισμός που ανέδειξε όσο κανείς άλλος την αξία του ανθρώπου. Το προστάζει επίσης η χριστιανική μας πίστη αλλά και η παράδοση μας. Αυτό εξάλλου μας δίδαξαν και οι Τρεις Ιεράρχες. Για τον Πόντο θα έλεγα ότι ο ποντιακός πολιτισμός αποτελεί μια από τις σημαντικότερες συνιστώσες  του σύγχρονου ελληνικού πολιτισμού και της εθνικής μας παράδοσης. Το δράμα του ποντιακού ελληνισμού μπορεί να γίνει δυστυχώς πιο κατανοητό εδώ στην Κύπρο, γιατί όπως  ο κατακτητής έδιωξε τους πόντιους από τις πόλεις και τα χωριά της Μαύρης Θάλασσας, έτσι κι εδώ, ο ίδιος πάλι κατακτητής έδιωξε από τη γη των πατέρων τους, τους κατοίκους της Κυρήνειας, της Μόρφου, της Αμμοχώστου και τόσων άλλων πόλεων και χωριών που βρίσκονται στην κατεχόμενη Κύπρο. Η εκδήλωση τείνει να γίνει θεσμός, γι αυτό και η πρεσβεία της Ελλάδας την έθεσε υπό την αιγίδα της, στηρίζοντας με συνέπεια το έργο του σχολείου. Να συγχαρώ τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς που αυτή η φιλανθρωπική αυτή προσφορά αποτελεί στον συνάνθρωπο  το κορυφαίο μήνυμα. Τέλος ο Δήμαρχος της Λεμεσού ανέφερε ό,τι η εκδήλωση στέλνει ηχηρό μήνυμα αλληλεγγύης και εθνικής αυτογνωσίας, για ένα σχολείο κόσμημα. Ένα μεγάλο ευτύχημα για όλους οι μαθητές που είναι η καλύτερη απόδειξη για την δουλειά που γίνεται εδώ.



Ο Διευθυντής του Κρυφού Σχολειού Γεώργιος Γεωργίου


Ο Έλληνας πρέσβης στην Κύπρο Ηλίας Φωτόπουλος


Ο Δήμαρχος Λεμεσού Νίκος ΝΙκολαΐδης


Το Κρυφό Σχολειό τίμησε με συμβολικό δώρο για την παρουσία τους στο δείπνο και την συμβολή τους στην πραγματοποίηση της  εκδήλωσης τον Έλληνα Πρέσβη, καθώς και την γράφουσα του άρθρου Σοφία Αμπερίδου.



Η Σοφία Αμπερίδου 
λαμβάνει από μαθήτρια του Κρυφού Σχολειού 
συμβολικό δώρο 




 Ψυχή της διοργάνωσης η διοικητική λειτουργός του σχολείου η κα.Παναγιώτα Σκόφιλτ που με τις άοκνες ενέργειες της και την επίβλεψη στο κάθε τι για τις λεπτομέρειες, έδωσαν έναν τόνο λεπτής ευαισθησίας, τρυφερότητας και αγάπης για τον Πόντο. Εξάλλου είναι γνωστή η αγάπη της γι αυτό το κομμάτι του ελληνισμού, καθώς στην πόρτα του γραφείου της θα δει κανείς γραμμένα ποιήματα και σκέψεις όπως: Ο Πόντος ζει και μας καρτερεί, Η γενοκτονία δεν ξεχνιέται, Πόντος και Κύπρος: «Την πατρίδα μ’ ‘εχασα…» Η κα. Παναγιώτα Σκόφιλτ ανέφερε ότι το «Κρυφό Σχολειό» είναι μια μεγάλη αγκαλιά και τα παιδιά  θέλουν να έρχονται σε αυτό ακόμα και το Σαββατοκύριακο Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι ιδρυτής του «Κρυφού Σχολειού» είναι ο Πανοσιολογιώτατος Αρχιμανδρίτης Επιφάνιος (Ευθυβούλου), ο οποίος ίδρυσε το «Κρυφό Σχολειό» και λειτουργεί αφιλοκερδώς από το 1999 πρώτη φορά ως Δημοτικό Σχολείο. Σήμερα φοιτούν 130 παιδιά στο Νηπιαγωγείο και 150 στο Δημοτικό. Τα παιδιά στο Κρυφό Σχολείο υιοθετούν αρχές και αξίες με βιωματικό τρόπο, στηριγμένες στις πανανθρώπινες αξίες, τις αλήθειες και τα νάματα της ορθόδοξης χριστιανικής μας πίστης και του Ελληνικού πολιτισμού μας. Ανάμεσα στις αξίες αυτές ξεχωριστή θέση κατέχει και η φιλανθρωπία.


Η Διοικητική Λειτουργός του Κρυφού Σχολειού Παναγιώτα Σκόφιλντ



           
Όλο το βράδυ κυριαρχούσε η ποντιακή λύρα που έπαιξε ο Χριστόφορος Κυριακίδης, στο νταούλι ήταν ο Θεόδωρος Παπαδόπουλος και στο τραγούδι ο Λάζαρος Κανονίδης. Το συγκρότημα «Ρωμιοσύνη» με κορυφαίο τον γιατρό Αχιλλέα Τουρσίδη, χόρεψε τον Πυρρίχιο χορό και σείστηκε η αίθουσα από την ορμή και τον παλμό που μετέδωσε στο κοινό. Καθώς κυλούσε η βραδιά και με δική μου παραίνεση  τα παιδιά και οι δάσκαλοι χόρεψαν με την καρδιά τους κάνοντας μεγάλους κύκλους σε όλο τον χώρο της εκδήλωσης. Απλά τα βήματα για τον χορό Ομάλ, λίγο περισσότερος ρυθμός στον χορό Τικ και σημασία δεν έχει τελικά αν κάνεις και κάποιο λάθος μαθαίνοντας αλλά το πόση καρδιά και ψυχή βάζεις για να νιώσεις και να βιώσεις τον πολιτισμό των Ελλήνων προγόνων σου. 






Μπορώ να πω πως το «Κρυφό Σχολειό» «έβαλε τα γυαλιά» στα δικά μας σχολεία εδώ στη βόρεια Ελλάδα όπου ζει η πλειονότητα των Ποντίων. Σημειωτέον ότι σε αυτό το σχολειό, τα παιδιά ακόμη και του Νηπιαγωγείου μαθαίνουν για την γενοκτονία αφού κάθε χρόνο τιμάται η μνήμη της στις 19 Μαΐου. Θα ήθελα να κλείσω αυτό το αφιέρωμα στο οποίο συμμετείχα, λέγοντας πως για μένα δεν ήταν απλώς μια ευλογία Θεού αλλά ένα δώρο ζωής που με γέμισε με δύναμη και έμπνευση να συνεχίσω σε αυτό τον εικαστικό δρόμο εικονίζοντας και φωτίζοντας όσα κι εγώ η ίδια ακόμη δεν φαντάζομαι.. Πως θα μπορούσα άλλωστε όταν στις αυλές του σχολείου όπως με ενημερώνει η κυρία Παναγιώτα ακόμη αντηχεί εκείνος ο στίχος  «για έλα έλα πούλι μ, με τεμέν έλα γιάβρι μ’». Είθε οι γνώσεις που απέκτησαν τα παιδιά της Κύπρου για τον Πόντο να συνεχίσουν να αποτελούν  ένα κομμάτι στη συνέχεια της ζωής τους και να φωτίζει πτυχές της ζωής όλων μας. Τα παιδιά του «Κρυφού Σχολειού» μοιάζουν να είναι το προζύμι της Ρωμηοσύνης, που όπως λέει και ο καταξιωμένος κύπριος ποιητής Βασίλης Μιχαηλίδης «η Ρωμιοσύνη εν να χαθή, όντας ο κόσμος λείψει» ή αλλιώς, όπως θα έλεγε και η Ποντιακή Μούσα «Η Ρωμανία κι αν πέρασεν, ανθεί και φέρει κι άλλο» . Ο Πόντος ζει και μας οδηγεί! Ο Πόντος μας ενώνει αιωνίως! Διότι είμαστε σαν εκείνο το δέντρο  που όταν του κόβουν τα κλαδιά απλώνουν οι ρίζες του!




"Προσφυγόπουλα" - Χρώματα παστέλ σε χαρτί
Ζωγραφιά που εμπνεύστηκα και ζωγράφισα
 για τον διάκοσμο της εκδήλωσης στο Κρυφό Σχολειό 





 Κείμενο και φωτογραφίες : Σοφία Αμπερίδου 

Περισσότερες φωτογραφίες στο φβ : https://www.facebook.com/ampersof/media_set?set=a.10215790898874200.1073741880.1496155798&type=3&pnref=story




Τρίτη, 21 Μαρτίου 2017

Η αγκαλιά της ποίησης

Η αγκαλιά της ποίησης

Ξύπνησε και σήμερα
ένιωσε να'ναι ζωντανή
  πέρασε νύχτα δύσκολη 
στον κήπο του ονείρου

η αγκαλιά της φωλιά
ο χτύπος της καρδιάς 
νανούριζε ένα πουλί

Ξύπνησε και σήμερα
οι σκιές γινήκαν φως
ανοιξιάτικη η μέρα
μηνούσε την έκπληξη

στα χέρια το πουλί
ζητούσε την αγάπη 
ανύποπτα κι αθώα

☀ 🌿 🌷 🍀 🌻 🌴 ⭐

Ποίημα & Ζωγραφική © Σοφία Αμπερίδου






Κυριακή, 5 Μαρτίου 2017

Άνοιξη 2017


Σκέψεις που γεννήθηκαν
ένα ανοιξιάτικο πρωινό
που ο ήλιος έδειχνε το φωτεινό του πρόσωπο
κι όλα μαρτυρούσαν τον ερχομό μιας άλλης εποχής

~ * ~ * ~ * ~ * ~ * ~ * ~ * ~ * ~ * ~ * ~ * ~ * ~



Άνοιξη 2017

Πως θα ήταν ο ουρανός χωρίς τα σύννεφα
τα λιβάδια δίχως τα λουλούδια
τα δέντρα χωρίς τα πουλιά
;
Η θάλασσα χωρίς κοχύλια
Η μέρα δίχως τον ήλιο
Η νύχτα χωρίς φεγγάρι
Τα μάτια μου χωρίς το βλέμμα σου 
Η ζωή μου χωρίς τη φωνή σου
;! 
Θα ήταν.. 
Άνοιξη χωρίς Άνεμο
Καλοκαίρι δίχως φως
Φθινόπωρο χωρίς βροχή
Χειμώνας Δίχως χιόνι
!
 Δέντρο στην άκρη του γκρεμού
~
Τι θα ήταν η αλήθεια μου χωρίς το ψέμα σου..
Που θα έβρισκα υλικά για το παραμύθι μου;!
~
Ανοίγω το τετράδιο
Σκαλίζω τα πρώτα γράμματα

Άλφα βήτα θαΥμα δέλτα
Κάπα Λάμδα μι & νι
Πι ρο σίγμα
Ως
το τέρμα 

Ζωγραφίζω 
είμαι κι είσαι 
το κλειδί του σολ 

~ * ~ * ~ * ~ * ~

© Σοφία Αμπερίδου 
4 Μαρτίου 2017



Ανοίγω ραδιόφωνο
Συχνότητα : 100,6 fm Θεσσαλονίκης
Κυριακή ώρα 12- 1το μεσημέρι
στους δέκτες σας η εκπομπή "Ποντιακή Μούσα"

Τρίτη, 1 Σεπτεμβρίου 2015

Τετράδιο σοφίας

 Φίλες και φίλοι γεια σας               


     

Τα λεξικά της Ελληνικής γλώσσας ερμηνεύουν τη λέξη τετράδιο ως ένα σύνολο αποτελούμενο από πολλά συρραμμένα φύλλα χαρτιού, λευκά ή με γραμμές με προστατευτικό εξώφυλλο, που το χρησιμοποιούν οι μαθητές για να γράφουν τις εργασίες τους. Πήρε αυτό το όνομα απ' το αρχαίο τετράς που θα πει περγαμηνή διπλωμένη στα τέσσερα, επειδή στην Αρχαιότητα  οι μαθητές είχαν τέτοιες περγαμηνές για να γράφουν τις εργασίες τους. 


Στη συγκεκριμένη όμως  περίπτωση το τετ-ράδιο-σοφίας έχει τουλάχιστον  διττό χαρακτήρα και συχνά κατά περίπτωση περισσότερες από δυο ερμηνείες. 







Ως αιώνια μαθήτρια της ζωής η γράφουσα, όπως ίσως και πολλοί από εσάς που νιώθουν έτσι, είχα κι έχω (τώρα πια λιγότερο συχνά)  μια συνήθεια από παιδάκι να συλλέγω σε διάφορα τετράδια λόγια και ζωγραφιές. Αντέγραφα αγαπημένα ποιήματα, κείμενα από περιοδικά, αποσπάσματα από μυθιστορήματα και δοκίμια, ιδέες και άλλες σκέψεις, που συνήθως δίπλα τους τοποθετούσα κάποια ανάλογη εικόνα, την οποία έβρισκα τα παλιά τα χρόνια κυρίως όταν ακόμα κυκλοφορούσαν στα περιοδικά και τις εφημερίδες όπου η εικόνα είχε άλλη αξία.  Μη βλέπετε που τώρα οι υπολογιστές και τα διάφορα άλλα gadgets έχουν κατακλείσει τη ζωή μας και δεν έχουν καμία σχέση με ότι προσλαμβάναμε ως εικόνες τις προηγούμενες δεκαετίες. Ενίοτε βέβαια κατέθετα και καταθέτω λόγια και σκέψεις που γεννιούνται στην ψυχή μου από χίλιες δυο αιτίες κι αφορμές κυρίως όταν αυτά δεν βρίσκουν διέξοδο στον καμβά.

Αργότερα όλη αυτή η διαδικασία πήρε άλλη μορφή αφού εδώ και  χρόνια εκεί που διαβάζω και στο κενό της σελίδας ρίχνω μια ζωγραφιά-σκίτσο από την έμπνευση της στιγμής. Έλα όμως που στο τετράδιο του μυαλού μου δεν υπήρχαν μόνο τα λόγια και οι ζωγραφιές αλλά και οι μουσικές! Τι φταίω εγώ δηλαδή που η λέξη τετράδιο εμπεριέχει και το λέξη ράδιο! Οπότε όλο αυτό φίλοι αναγνώστες και ακροατές, άμα το δει κανείς συνδυαστικά, θα μπορέσει να κατανοήσει τι περίπου ή τι ακριβώς  λέω ή θα ήθελα να πω.. Να πιάσει το νήμα απ’ την αρχή και να ξετυλίξει το κουβάρι  για να φανούν όσα κρέμονται από αυτό, ορατά και αόρατα. Το ηλεκτρονικό τετράδιο έγινε με αφορμή τις εκπομπές τις οποίες έχω παρουσιάσει και παρουσιάζω στη ραδιοφωνική μπάντα της Θεσσαλονίκης.






Όπως ξέρετε "Εν αρχή ην ο λόγος" και ακολουθεί το χάος με τα χιλιάδες αρώματα και  χρώματα, τις σκέψεις και τα συναισθήματα. Εννοείτε πως εδώ  τραγούδια και μουσικές   συμπληρώνουν και  υπογραμμίζουν τα λεγόμενα!!  Λόγια και σκέψεις λοιπόν στο ηλεκτρονικό τετράδιο. Σκέψεις απλές και πολύπλοκες. Σκέψεις καλλιτεχνικές και περίτεχνες. Σκέψεις άλλων και σκέψεις προσωπικές. (πάντως δεν ξέρω στ' αλήθεια πως και αν θα  βγάλουμε άκρη)

Πρωταγωνιστές στο τετράδιο είναι: το βλέμμα του ποιητή,  η ποντιακή μούσα,    τα παραμυθο-ποιήματα και φυσικά οι ζωγραφιές.. (να μην    ξεχνιόμαστε… μια ζωή αγκαλιά με το τετράδιο αντιγραφής.. μισή σελίδα το κείμενο και μισή σελίδα η ζωγραφιά.. τα χούγια κρατάνε παιδιόθεν..) δεν υπάρχει γιατρειά σε λέω!!  Η έμπνευση της στιγμής και της επικαιρότητας έχουν σκοπό να ορίζουν  συνήθως την  αιωνιότητα  μιας ημέρας.. (είναι βλέπεις που χάσαμε και τον Αγγελόπουλο νωρίς..). Όλα αυτά  σε μια προσπάθεια να βρεθεί η πολυπόθητη αρμονία στην άκρη του παραμυθιού, εκεί που σμίγει δηλαδή η αλήθεια με το ψέμα.

Ενίοτε θα σας κάνω και μικρά ηχητικά δωράκια, αποσπάσματα από εκπομπές μου, που μεταδόθηκαν κατά καιρούς  σε ραδιόφωνα της Θεσσαλονίκης με τα οποία συνεργάστηκα.
Ενημέρωση θα γίνεται όποτε    υπάρχει αιτία κι αφορμή και κυρίως έμπνευση και χρόνος. Η γράφουσα τα λόγια, Σοφία Αμπερίδου, θα ζωγραφίζει -και χαμόγελα- και θα μοιράζει χρυσόσκονη (γι’ αυτό πρέπει να τα έχω οπωσδήποτε καλά με τις νεράιδες..)

Η παρουσία σας κρίνεται απαραίτητη.. και ιατρικώς!!
Ενώ η καλοπροαίρετη κριτική σας, φανερώνει την γενναιοδωρία σας και το πόσο καλή ψυχή έχετε!! Το  ζήτημα παίδες είναι να  αντέχουμε το παρόν, το μέλλον είναι αόρατο και άγνωστο. 
Το αν θα αντέχουμε ο ένας τον άλλον είναι άλλο θέμα.. 🌿🌷💖🍀🌹🌻🌺

Χαιρετώ την ελευθερία της αγάπης σας

© Σοφία Αμπερίδου  

Πέμπτη, 11 Οκτωβρίου 2012

Ψίθυροι αιωνιότητας

 Είχε τελειώσει η κατά σειρά 3η Πατριαρχική Θεία Λειτουργία με τον πατριάρχη κ.κ.Βαρθολομαίο και ο κόσμος αποχωρούσε σιγά - σιγά από την Μονή  της  Παναγιάς της Σουμελιώτισσας στον Πόντο.


Έμεινα για να φωτογραφήσω τις τοιχογραφίες του ναού, 
αλλά κυρίως ν’ αφουγκραστώ όσο γινόταν με την ησυχία μου το τοπίο και το χώρο. 


 
Οι ώρες που προηγήθηκαν με τις φωνές και τους ψιθύρους των ανθρώπων, αλλά και την κατάνυξη από τις ψαλμωδίες είχαν γεμίσει τόσο την καρδιά μου, που δεν άντεχα άλλο κόσμο.

Ήθελα να μείνω μόνη και μάλλον ήθελα να κλάψω, αλλά δεν τα κατάφερα να εξιλεωθώ.Τα δάκρυα έμειναν κρυφά και  πνίγηκαν κυλώντας προς το μέρος της καρδιάς.



Η ομίχλη έπαιζε με τις πέτρινες κορφές κι εγώ έστηνα αυτί ν’ ακούσω  τον ήχο από τις ψιχάλες που έπεφταν κι ενίσχυαν ακόμη περισσότερο την συγκίνηση μου.

 Ήθελα ν’ αγκαλιάσω του τοίχους, ν’ αγγίξω κάθε σημείο, να ψηλαφήσω τα σημάδια των αιώνων, μα δεν το έκανα. Μόνο με τα μάτια μου χάιδευα τις ζωγραφιές και τις κλείδωνα μια-μια στην ψυχή μου. 

Εστίασα με το φακό της μηχανής μου και φωτογράφιζα. Φωτογράφισα σχεδόν κάθε μορφή και σημείο που μπόρεσα, αλλά οι φωτογραφίες είναι τόσο λίγες μπροστά στο πραγματικό θέαμα.





 Ένα ελάχιστο της αλήθειας τους μπορούν να συγκρατήσουν  και να παρουσιάσουν.
 

 
Πώς να περικλείσει μια εικόνα, το συναίσθημα της χαρμολύπης που σε κυριεύει. 

 
Κάποια στιγμή διαπίστωσα πως έμειναν λίγοι άνθρωποι στον χώρο, κυρίως οι φύλακες που τακτοποιούσαν διάφορα πράγματα. Με βαριά την καρδιά και τα βήματα μου, άρχισα ν’ ανεβαίνω τα σκαλιά προς την έξοδο. 
Ήθελα να μείνω κι άλλο. Τόσες ώρες και μου φάνηκαν μόνο σαν μια στιγμή. Προσπαθούσα να καθυστερήσω την αποχώρηση μου όσο γινόταν, αλλά έπρεπε να επισπεύσω. Εξάλλου με περίμεναν  στο πούλμαν για την επιστροφή. 


Ξάφνου ένιωσα να κρυώνω πολύ κι είπα να μπω για λίγη ζεστασιά 
σ’ ένα από τα δωμάτια που προηγούνται απ’ τον αυλόγυρο του ναού. 
Η υγρασία δεν είναι το καλύτερο μου κι ένιωθα τα γόνατα μου να τρίζουν. 
 
 Τι το ‘θελα όμως!; Ο νους μου έμεινε σ’ εκείνο το δωμάτιο με τα παράθυρα μάτια και το τζάκι στόμα. Υποθέτω πως ήταν ξενώνας  ή  αρχονταρίκι.
Τα παράθυρα, τρύπες εξόδου στο φως, σαν μάτια αιχμαλώτισαν τα δικά μου και με τραβούσαν όλο και περισσότερο κοντά τους. Πλησίασα ακουμπώντας το πρόσωπο μου στο προστατευτικό σίδερο για ν’ αντικρίσω τη θέα του γκρεμού. Δέος και φόβος με κυρίευσε από το ύψος και το μεγαλείο της φύσης απλωνόταν μπροστά μου. 


Ένιωσα τόσο μικρή και μηδαμινή ως παρουσία. Το μεγαλείο του θεού δέσποζε απ’ άκρη σ’ άκρη κι η ψυχή μου πεταλούδα που φτεροκοπούσε, μην ξέροντας που και πως να σταθεί. Η ματιά μου γλίστρησε στα δέντρα και γλύκανε από τα  γυαλιστερά φύλλα τους. Η  ομίχλη ξέρει πάντα να κάνει καλά τη δουλειά της. Καθώς μετακινείτε παιχνιδιάρικα επάνω και ανάμεσα στα δέντρα, είναι σαν κάποιο χέρι να στολίζει με διάφανα πέπλα όλες τις κορφές στο δάσος. 
 


Γύρισα προς το εσωτερικό του δωματίου, κοίταξα εκεί που χάσκει ανοιχτό το στόμιο του τζακιού. Πόσες φλόγες και φωτιές άναψαν κι έκαψαν τα ξύλα, για να ζεστάνουν ανθρώπινες σάρκες. Και τώρα μένει στεγνό, μουντζουρωμένο και προπαντός κενό. Άδειο από ζωή κι ενέργεια. Φαντάστηκα μια παρέα ανθρώπων να ψήνουν καφέ στη χόβολη. Να σερβίρουν λουκούμια (φαντάζομαι υπήρχαν εκείνη την εποχή) και να μιλούν για τα θαύματα της ζωής. Ποιος είπε ότι και οι τοίχοι δεν έχουν μάτια. Έχουν μάτια παράθυρα, που σε οδηγούν να δεις κάτι που ως τότε ο νους σου δεν είχε σκεφτεί. Ποιος είπε ότι οι τοίχοι δεν μιλούν χωρίς φωνή. Μιλούν σιγανά, ψιθυρίζουν ανάμεσα στις χαραμάδες που αφήνουν οι χτισμένες πέτρες. Αρκεί η καρδιά σου να θέλει να δεχτεί αυτή την κοινωνία, την  μεταλαβιά των αιώνων.

 Πήρα τα μάτια μου κι έφυγα δίχως να κοιτάξω τίποτε άλλο. Επέστρεφα διασχίζοντας ξανά το μονοπάτι ανάμεσα στα πανύψηλα δέντρα, περπατώντας αργά και προσεκτικά. 
Πατώντας πάνω κι ανάμεσα στις ρίζες φλέβες που συγκρατούν το χώμα σε απόκρημνα σημεία και χαρίζουν στέρεο περπάτημα στους προσκυνητές. 
Ήμουν σχεδόν μόνη αλλά ούτε που μ’ ένοιαζε τίποτα. Προηγούνταν κάποιοι άγνωστοι μου και σε μια στροφή ένας ντόπιος με ρώτησε αν ήθελα βοήθεια. 


Έφτασα τελευταία στην πλατεία όπου περίμεναν την αφεντιά μου να πάμε για φαγητό. Η ώρα κόντευε τρις όταν έφτασα στο εστιατόριο. Ήταν η ώρα ν’ ακούσω «τα καντήλια» κάποιας συνταξιδιώτισσας.. που καθυστέρησα και δεν ήμουν συνεπής στην ώρα μου κι άλλα τέτοια. Δεν έδωσα συνέχεια, κράτησα όσο  πιο καλά μπορούσα μέσα μου τη δύναμη της ομορφιάς και του μυστηρίου που έζησα. Εξάλλου δεν έχει τη δυνατότητα κανείς να έχει συχνά ραντεβού με την αιωνιότητα και την ιστορία.




Υγ. Οι φτωχές αράδες μου γράφηκαν χαράματα Πέμπτης στις 11 Οκτώβρη 2012 όπου για πολλοστή φορά κοιτάζοντας τις φωτογραφίες από το ταξίδι στον Πόντο κατάφερα να περιγράψω και να εκφράσω με λέξεις, εντυπώσεις, σκέψεις και συναισθήματα.





Παρασκευή, 20 Απριλίου 2012

Στείρα εποχή-. Ζωή μοιρολογίστρα-.


-Μοσχοβολούν οι γειτονιές / βασιλικό κι ασβέστη/παίζουν τον έρωτα κρυφά/ 
στις μά- στις μάντρες τα παιδιά/ Σάββατο βράδυ μ' έμορφο/ ίδιο Χριστός Ανέστη/ κι ένα τραγούδι του Τσιτσάνη/ κλαίει - κλαίει κάπου μακριά-



Το τραγουδούσε ο Στέλιος Καζαντζίδης, με την μεγαλειώδη φωνή του στο δίσκο «Πολιτεία Α’ 1961» πάνω σε μουσική του Μίκη Θεοδωράκη και ποίηση του Τάσου Λειβαδίτη. Πενήντα ένα χρόνια μετά, δεν ξέρω κατά πόσο ισχύουν τα συγκεκριμένα λόγια και πόσες είναι οι αυλές που μοσχοβολούν.  Ωστόσο ακόμη διατηρούμε την επαφή μας με τα χωριά μας, όπου ζουν οι γονείς κι οι συγγενείς μας. Έχουμε έτσι τη δυνατότητα να ξεφεύγουμε από τους τσιμεντένιους δρόμους των πόλεων και να περπατούμε ξανά σε μονοπάτια, όπου ανθίζουν πασχαλιές και μαργαρίτες κι ευωδιάζει η χλόη. Εκείνο όμως που σίγουρα ισχύει από το παραπάνω τραγούδι είναι ότι ο χάρος δεν έχεις έλεος κι έρχεται πάντα απρόσκλητος.. για να βγάλεις το συμπέρασμα από το παρακάτω τραγούδι..



 
 Ο Απρίλης σήμερα γράφει στο ημερολόγιο την 20η ημέρα του και συλλογίζομαι αν όντως ισχύει εκείνο το «Σκληρός Απρίλης»   που έγινε και τίτλος  σε δίσκο του Χατζιδάκι!; Βέβαια είχε να κάνει με τον Απρίλη του ’45, αλλά μήπως τα τελευταία χρόνια αυτός ο μήνας, μας δείχνει ένα πρόσωπο σκληρό με τις τραγικές συμπτώσεις του; Ήταν 17 Απριλίου 2011 όταν χάσαμε τον Νίκο Παπάζογλου. Την ίδια μέρα, ένα χρόνο μετά, φεύγει κι ο Δημήτρης Μητροπάνος. Κάθε φορά που ένας καλλιτέχνης ή δημιουργός αποχωρεί από τη ζωή, ουσιαστικά νομίζω πως αποχωρεί μόνο η φυσική του παρουσία. Διότι, στην ουσία ζει ανάμεσα μας με τα έργα του και στην συγκεκριμένη περίπτωση με τα τραγούδια τους. Δεν μπορώ στ’ αλήθεια να κατανοήσω εκείνο το «μείναμε φτωχότεροι». Όλη αυτή η περιουσία κι ο καλλιτεχνικός πλούτος μόνο φτωχότερους δεν μας αφήνουν. Μένει σε μας να αξιοποιήσουμε και τα τραγούδια, και τα λόγια και τις σκέψεις των ανθρώπων που έγραψαν ιστορία και άφησαν το δικό τους στίγμα με τις επιλογές τους, αλλά κυρίως με τη στάση ζωής τους.  




 
Στείρα εποχή-. Ζωή μοιρολογίστρα-. 
 Θα μπορούσε κανείς να γράψει μυθιστόρημα πάνω σ’ αυτή τη σκέψη μου – όπως τολμώ να τ’ αποκαλώ ποιήματα α.σοφίας…  Αλλά καλύτερα εδώ, να παραμείνω σε αυτό ως διαπίστωση. Στείρα η  εποχή  και μόνο ο Όλυμπος ζωγραφίζει μέσα μου από παιδί τη στωικότητα και την ακλόνητη αντοχή σε κάθε καιρό, αιώνες τώρα. Αμά, όλο και πιο συχνά νιώθω ότι ζούμε σε μια στείρα εποχή, που τίποτα δεν μοιάζει να γεννιέται και ν’ ανθοφορεί. Όσο για τη ζωής μας που έγινε μοιρολογίστρα, αν δεν πράξουμε τ’ αυτονόητα σε πολιτικό/κοινωνικό/πολιτιστικό επίπεδο, ε, τότε είμαστε άξιοι της μοίρας μας και κανένας δεν φταίει για την κατάντια που ήδη φτάσαμε, αλλά που θα γίνει ακόμα χειρότερη.. μιας  και η δημοκρατία είναι μια έννοια που έχει νόημα μόνο μέσα στα λεξικά. 



 
Πάντως τώρα που γράφονται αυτές οι αράδες –πρωινό Παρασκευής δώδεκα παρά- πάλι έπιασε βροχή και να σας πω κάτι, μ’ αρέσει! Συνάδει βλέπεται με την εσωτερική σκέψη και ενδοσκόπηση. Οσμίζεται καλύτερα κανείς εκείνο που θα έρθει! Ο Απρίλης μήνας όμως εκτός από θανάτους, καταγράφει και γεννήσεις. Σαν σήμερα και μάλιστα τη βραδιά της Ανάστασης του 1922, γεννήθηκε ένας μεγάλος των ελληνικών γραμμάτων, ο Τάσος Λειβαδίτης. Δεν ξέρω τι να καταθέσω από τον λόγο και το έργο του. Νιώθω αφάνταστα μικρή μπροστά στο μεγαλείο του έργου του. Εξάλλου ψάχνοντας κανείς στο διαδίκτυο θα βρει εκατοντάδες αναφορές στην ποίηση του, αλλά και  το πόσο έχει μαγέψει τις ζωές των ανθρώπων που ταυτίστηκαν με τις δικές του σκέψεις! Καταθέτω μόνο δυο αποφθέγματα του, που πολύ συχνά επικαλούμαι και  πιστεύω ακράδαντα εκφράζουν όλους τους ανθρώπους. 

 -Ω απέραντη νοσταλγία για κάτι που ποτέ δεν ζήσαμε κι όμως αυτό υπήρξε όλη μας η ζωή- 
-Κι όταν δεν πεθαίνει ο ένας για τον άλλον είμαστε κιόλας νεκροί-




Το μόνο καινούργιο που μπορώ να καταθέσω εδώ για τον ποιητή, είναι ό,τι δημοσίευσε στις 6 Απριλίου 2012, η Έρη, κόρη του αγαπημένου μου Γιάννη Ρίτσου στην σελίδα της στο fb και μεταφέρω εδώ με την άδεια της.  Αναφέρει λοιπόν  η Έρη..  "Βρήκα ανάμεσα στην αλληλογραφία του πατέρα μου κάποια γράμματα του Τάσου Λειβαδίτη, σταλμένα το 1971. Ο Ρίτσος με τον Λειβαδίτη είχαν στενή φιλία χρόνια πολλά, απ' την εποχή των εξοριών και των διώξεων και σαν πιο μεγάλος ο Ρίτσος λειτουργούσε ως δάσκαλος απέναντι στον νεαρότερο Τάσο, όπως και απέναντι σε μια σειρά άλλους ταλαντούχους νέους ποιητές της γενιάς εκείνης. Η σχέση αυτή συνεχίστηκε ως το τέλος της ζωής του Τάσου Λειβαδίτη. Αντιγράφω το γράμμα του, (μέσα στο οποίο βρίσκεται ξεκάθαρη η διδασκαλία του δασκάλου του "δουλιεά, δουλειά, δουλειά, γράφεις 20 σελίδες, σκίζεις τις 18, κρατάς τις 2" ) που εστάλη στο Ρίτσο, χωρίς ημερομηνία αλλά από τη σφραγίδα στον φάκελλο φαίνεται πως ήταν τον Αύγουστο του 1971, μετά την επιστροφή του Ρίτσου στη Σάμο, έπειτα από παραμονή στην Αθήνα όπου είχε παρει άδεια να πάει για λόγους υγείας."

"Αγαπημένε μου Γιάννη,
Έφυγες και μου έλειψε ο έλεγχος εκ μέρους σου κι ο πανικός μέσα μου. Μόνο δυο ποιήματα έχω γράψει από τότε κι άλλα δυο που μουτζουρώνω τώρα.
Είναι αλήθεια, όμως, πως κάθομαι κάθε μέρα, σχεδόν, πάνω στα χαρτιά μου -κάτι βγαίνει. Σκεφτόμουν, μάλιστα, πως η έμπνευση, έχει ετούτο εδώ: είναι σαν ένα κουτί σπίρτα, που από τα πενήντα, μόνο τα πέντε ανάβουν μα εσύ δεν ξέρεις ποια. Κι έτσι είσαι υποχρεωμένος να χρησιμοποιήσης και τα πενήντα, ώσπου να πετύχης το καλό.
Εσύ, έβαλες καμμιά καινούργια σειρά μπροστά; Πολύ θα'θελα κι εγώ να γράψω ένα βιβλίο με μικρά ποιήματα. Ας είναι. Φρόντισε να'ρθης το συντομώτερο γιατί εγώ χωρίς ένα τσεκούρι πάνω απ' το κεφάλι μου, το ρίχνω έξω.
Χαιρέτησέ μου τη γυναίκα σου και την κόρη σου
Σε φιλώ
αξιολάτρευτε δήμιε
Τάσος
Κάθε φορά που κρυώνω ντύνομαι  ποιήματα και τραγούδια αγαπημένα για να ζεσταθώ. Ελάτε να διαλέξουμε παρέα σήμερα, αυτά που θα ζεστάνουν την ψυχή μας για να πάμε λίγο παρακάτω, λίγο παραπάνω! Το πρόγραμμα λέει Παπάζογλου – Μητροπάνος – Λειβαδίτης.  Στην ομάδα της εκπομπής στο fb  https://www.facebook.com/groups/amperidousofia/ περιμένω τις συμμετοχές σας. Συντονιστείτε στην ραδιοφωνική συντροφιά κάθε Παρασκευή με τα «Παραμυθοποιήματα σοφίας» 106.1 fm και μέσα από τη live ακρόαση-> εδώ http://www.cityinternational.gr/home/index.asp


Παρασκευή, 27 Ιανουαρίου 2012

Αναμνήσεις από το χωριό του Αγγελόπουλου

  Η σημερινή εκπομπή αφιερώνει λόγια και μουσικές στον ποιητή των εικόνων τον Θόδωρο Αγγελόπουλο. Την ώρα που θα εκπέμπουν τα «Παραμυθοποιήματα» έχει οριστεί η νεκρώσιμος ακολουθία και νομίζω πως είναι ο καλύτερος τρόπος να τον συνοδέψουμε με ωραίες μνήμες και μουσικές από τις ταινίες του. Έχω όμως κι ένα λόγο παραπάνω που νιώθω την ανάγκη και υποχρέωση να πράξω σήμερα έτσι.Ευχαριστώ τη ζωή, την τύχη και το Θεό που είχα την μεγάλη ευκαιρία στη ζωή μου να συμμετέχω σε μια από τις πιο αξιόλογες κινηματογραφικές ταινίες της Ελλάδας αλλά και του κόσμου όλου. Δεν είναι τόσο η φήμη και η δόξα που μπορεί  να σκεφτεί κανείς γύρω από το θέμα αυτό, ούτε που με νοιάζει άλλωστε κάτι τέτοιο! 
Από τα δώρα της ζωής η επαφή κι η επικοινωνία που προέκυψε για ένα και πλέον χρόνο που συμμετείχα στα γυρίσματα αυτής της ταινίας. Αφενός εκτίμησα και θαύμασα πολύ περισσότερο το σκηνοθέτη βλέποντας τον να δουλεύει και να ποιεί με τον μοναδικό του τρόπο, αφετέρου είδα κι ένιωσα πράγματα, καταστάσεις κι εμπειρίες που νομίζω ότι δεν θα έχω άλλη φορά τέτοια ευκαιρία στη ζωή μου. Δεν είναι τόσο εύκολο να καταγράψω τα συναισθήματα που γέννησε μέσα μου αυτή η συμμετοχή. Ήταν για μένα μια εποχή, που καιρό πριν είχα ξεκινήσει να δουλεύω τη ζωγραφική μου θεματική ενότητα «Το βλέμμα της προσφυγιάς» οπότε κανείς καταλαβαίνει την ψυχική φόρτιση και διέγερση που μου προξενούσε. Και αφιλοκερδώς να ήταν πάλι θα πήγαινα! Ο Αγγελόπουλος είχε τον τρόπο να εκπέμπει πότε με την ηρεμία του και πότε με εντάσεις απρόσμενες και για μας που δεν τον γνωρίζαμε ως τότε από κοντά ήταν μιά μεγάλη αποκάλυψη. 

Προσωπικά μου προξενούσε δέος, καθώς τον θαύμαζα και τον θεωρούσα Έλληνα Ταρκόφσκι. Μιλούσε με τις κινήσεις των χεριών του, με το βλέμμα και το χαμόγελο του. Αρχικά σου έλεγε τι ακριβώς ήθελε να κάνεις, τι στάση να έχει το σώμα σου, τι έκφραση το πρόσωπο σου, που και πώς να κοιτάζεις, πως να συνεχίσεις στο παρακάτω της σκηνής. Κι εσύ που δεν είσαι ηθοποιός αλλά κομπάρσος, τ’ ακούς και νομίζεις πως κατάλαβες τι θέλει. Έρχεται η στιγμή της εφαρμογής και δεν σου βγαίνει… και ξανά απ’ την αρχή.. 2.. 5.. 10.. 20.. 30 φορές η ίδια σκηνή.. χαλάλι του. Ποτέ δεν γόγγυξα γι’ αυτή την γλυκιά ταλαιπώρια. Συμμετείχα με όλο μου το είναι. Κι ούτε μ’ ένοιαζε το μεροκάματο για το οποίο γινόταν ατέλειωτες συζητήσεις από το πλήθος των κομπάρσων. Που δεν είμασταν οργανωμένοι που δεν διεκδικούσαμε περισσότερα κι άλλα τέτοια. Στο κάτω - κάτω οικιοθελώς συμμετείχε ο καθένας.

 Μαζευόμασταν από το πρωί στην Αποθήκη στο Λιμάνι της Σαλονίκης. Έπρεπε να βρεθεί η κατάλληλη ενδυμασία για τη συγκεκριμένη κάθε φορά σκηνή, να γίνει το χτένισμα της εποχής και το μακιγιάζ. Άσχετα αν δεν είμαστε σε πλάνο κοντινό, όλα έπρεπε να είναι όπως τα φαντάστηκε εκείνος. Τις περισσότερες φορές περιμέναμε ατέλειωτες ώρες για να συννεφιάσει και να γίνει το γύρισμα. Με τον ήλιο δεν τα πήγαινε καλά στην ταινία. Αξέχαστα θα μας  μείνουν τα τεράστια σάντουιτς που μας προσέφεραν σε κάθε γύρισμα στο διάλλειμα. Η Άννα ακόμη μιλάει γι’ αυτό και μιλά για τη γεύση της μπαγκέτας. Κάποια φορά, για δυο μέρες γυρίζαμε σκηνή στην οποία επικρατούσε κυνηγητό κι ένας μικρός πανικός. Κόσμος ανέβαινε και κατέβαινε σκάλες, πόρτες άνοιγαν κι έκλειναν, κάποιος έτρεχε να κρυφτεί, αλλά στο τέλος ηθοποιοί και κομπάρσοι το πετύχαμε κι ας γίναμε λιώμα. Όμως τι κρίμα που εκείνες οι μπομπίνες χάθηκαν κατά την αποστολή για Αθήνα, δεν ξέρω πως.. 


Μέρες τώρα με τυραννά το δίλλημα αν πρέπει να δημοσιεύσω φωτογραφίες από τα γυρίσματα ή να τις κρατήσω για μένα για τα προσφιλή μου πρόσωπα. Ο ποιητής των εικόνων μου δημιούργησε  τόσα μα τόσα συναισθήματα και σκέψεις με την ίδια του τη στάση στα γυρίσματα, με τις όμορφες συζητήσεις που έκανε μαζί μας στα διαλλείματα. Όσα έζησα τότε γεννήθηκαν ξανά, δέκα χρόνια μετά και ζωντάνεψαν μέσ’ την καρδιά μου με την είδηση του χαμού του.
Ο Αγγελόπουλος ήταν ο ίδιος του ένας ρόλος. Έδειχνε ν’ αγαπάει πολύ τα παιδιά. Είδα πως αντιμετώπιζε την πεντάχρονη τότε κόρη μου, τ’ άλλα παιδιά αλλά και τους ηθοποιούς του. Αξέχαστη θα μου μείνει η σκηνή που μάλωνε γλυκά την πρωταγωνίστρια της ταινίας Αλεξάνδρα Αϊδίνη.. «καταλαβαίνεις!!;;» της έλεγε.. «είναι ο αγαπημένος σου.. να δείχνεις όλο σου τον έρωτα και την αγάπη..» Είχε πάντως τρομερή υπομονή με όλους. Απορούσα  πως άντεχε με τόσο απαίδευτο κόσμο που συμμετείχαν ως κομπάρσοι και  που δεν καταλάβαιναν ούτε τα στοιχειώδη.. 



Δεν ξέρω τι θα μπορούσα να γράψω σε μια πιο νηφάλια στιγμή μου, ίσως καταφέρω τότε να μεταφέρω καλύτερα και περισσότερα από ότι τώρα, που ένα κύμα σηκώθηκε μέσα μου στο άκουσμα του απρόσμενου και άδικου χαμού του. Από νωρίς  το βράδυ είχα ακούσει για τον σοβαρό τραυματισμό του αλλά κάτι μέσα μου πέτρωσε κι είπα εδώ είναι το τέλος, αλλά μη θέλοντας να το πιστέψω παραμέρισα τη σκέψη κι έφερα στο νου μου εικόνες από τις στιγμές που έζησα ένα χρόνο συμμετέχοντας ως κομπάρσος στην ταινία «Το λιβάδι που δακρύζει». Ποτέ ως τότε δεν είχα σκεφτεί ότι θα συμβεί κάτι τέτοιο στη ζωή μου. Κι όμως συνέβη. Για αρκετό διάστημα η παραγωγή έψαχνε παιδιά από τη Θεσσαλονίκη για να συμμετάσχουν στην ταινία. Εκείνο το διάστημα η μεγάλη κόρη μου η Άννα, έπαιζε πολύ θέατρο στο παιδικό σχολείο κι ενδιαφερόταν πολύ για τους ρόλους. Κάποια στιγμή της είπα για τον Αγγελόπουλο και την ταινία κι αν ήθελε να δοκιμάσει. Κανονίστηκε έτσι το ραντεβού με το σκηνοθέτη για να την δει. Στην αίθουσα του ξενοδοχείου Electra Palace που ήταν η οντισιόν, μαζί κι ο βοηθός του ο Αλέξανδρος Λαμπρίδης. Περίμενα απέξω και τους άκουγα να συνομιλούν  κάνοντας της διάφορες ερωτήσεις. Την ήθελε για το ρόλο της πρωταγωνίστριας (σε παιδική ηλικία) όταν ερχόταν πρόσφυγας με τους γονείς της από την Οδησσό, για την πρώτη σκηνή που γυρίστηκε στη λίμνη Κερκίνη. Η Άννα όμως ήταν πολύ μελαχρινή για να πάρει το ρόλο αυτό. Ο σκηνοθέτης όμως που  ενθουσιάστηκε με την παρουσία της Άννας της δημιούργησε ρόλο για το προσφυγικό χωριό στο λιμάνι. Στο τέλος της ταινίας ακούγεται και η φωνή της, «γιαγιά έχεις γράμμα». Θυμάμαι που μου είπε τότε, μισοαστεία μισοεπιτακτικά αλλά με πολύ ζεστασιά, «Αν θέλεις θα παίξεις κι εσύ στην ταινία. Θα κάνεις αυτό που είσαι, τη μαμά της. Μόνο που θ’ αλλάξεις χρώμα στα μαλλιά σου (τότε τα είχα βαμμένα κόκκινα) και με ρώτησε ποιο είναι το φυσικό τους χρώμα. «Δεν επιτρέπεται να έχεις τέτοιο πρόσωπο με τέτοια μάτια και να έχεις έτσι τα μαλλιά σου!». «Αφαιρείς από την ομορφιά σου!» Έτσι κι εγώ υπάκουσα κι ακολούθησα την επιθυμία του. Μόνο κερδισμένη νιώθω σε όλα τα επίπεδα από μια τέτοια εμπειρία. Θα τον θυμάμαι πάντα με αγάπη, για όσα κυρίως δεν δύναμαι να μεταφέρω γραπτώς κι ίσως οι φωτογραφίες το κάνουν καλύτερα… 

Υγ. υπόσχομαι στον εαυτό μου κάποια στιγμή νηφάλια και λιγότερο φορτισμένη να γράψω όλα όσα θα ‘θελα να πω για ότι έζησα κι ένιωσα στο «χωριό του Αγγελόπουλου» κοντά στο μεγάλο ποιητή.